عباس بن عمرو الغنوى : از فرماندهان سپاه عباسى بود كه امارت بلاد فارس را داشت .
معتضد خليفه به سال 287 ه . امارت فارس را از وى ستانده ولايت يمامه و بحرين را به دو سپرد و به جنگ با قرمطيان فرمانش داد . پس به محاربهء آنان شتافت ليكن شكست خورد و اسير شد اما در همان سال از قيد اسارت رست و به بغداد بازگشت . معتضد او را گرامى داشت و خلعت بخشيد و او را بعنوان فرمانده جنگ به سرزمين مصر روانه كرد و همچنان بود كه در رقه بدرود حيات گفت ( الاعلام ، ج 4 ، ص 37 ) .
ابو عبد الله حسين بن احمد شيعى معروف به محتسب ( م 298 ه ) مؤسس استيلاى فاطميان بر افريقاى شمالى و از مردم صنعا بود و به نهضت اسماعيليه در عراق پيوست ( دائرة المعارف فارسى ) و نيز رجوع شود به كامل بن اثير ، وقايع سال 296 .
عثمان بن سعيد بن بشار انماطى از اكابر فقهاى شافعيه بود . در شوال سال 288 ه درگذشت ( ريحانة الادب ) .
يحيى بن زكرويه از رهبران قرامطه است كه در اواخر سال 289 در ناحيه سماوه مردم را به بيعت خود فراخواند . و او كه كنيهء ابو القاسم داشت لقب شيخ بر خود نهاد و خود را از اولاد اسماعيل بن جعفر صادق عليه السّلام معرفى كرد و گفت ناقه ( شتر ) او مأمور است و هركسى كه پشت سر ناقهء او حركت كند پيروز خواهد شد . به همين جهت به « صاحب الناقة » و « صاحب الجمل » معروف شد . پسر برادر زكرويه نيز به او پيوست و لقب « مدثر » گرفت . خروج صاحب الناقة در سال 298 بود و او در بلاد شام دست به قتل و غارت زد و فرستادهء معتضد خليفه را بكشت و دمشق را محاصره كرد . محاصره هفت ماه طول كشيد تا آن كه صاحب الناقة در حين محاصره كشته شد ( دائرة المعارف فارسى ، ذيل قرامطه ) .
ابو العباس احمد بن يحيى بن زيد بن سيار ثعلب نحوى لغوى اديب بارع از مشاهير نحويين و اهل لغت است . با مبرد معاصر و بين ايشان مناظرات بسيارى بوده . وى در هفدهم ماه جمادى الاولى سال 291 ه . ق در 91 سالگى در بغداد وفات يافت ( ريحانة الادب ، ذيل ثعلب ) .
محمد بن عبد الرحمن بن محمد المكى مشهور به قنبل ( 195 تا 291 ه ) از قاريان برجسته .
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 279
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢٧٩