معتضد مشغول سركوبى خاندان حمدانى بود حسين تسليم شد و او و پدرش را به بغداد بردند .
چندى بعد در نتيجهء خدمات حسين به خليفه پدرش آزاد شد و از آن به بعد خاندان حمدانى در دربار خليفه اعتبار تمام يافت . در اواخر عمر معتضد ، حسين در صدد برآمد كه معتز را به جانشينى او مستقر كند و چون مقتدر به خلافت نشست حسين به مقر خلافت حمله برد ولى كارى از پيش نبرده گريخت و دستگير شد . خليفه او را بخشيد و ولايت قم و كاشان داد . بعد از سال 301 دگر بار بر خليفه عاصى شد و خود و برادرانش دستگير شدند . حسين اعدام شد ولى سايرين آزاد شدند ( دائرة المعارف فارسى ) .
عبيد الله بن محمد فاطمى مؤسس دولت علويان مغرب و جد خلفاى فاطمى مصر و اولين خليفهء فاطمى مصر است . در باب نسبت و تبار وى اختلاف است . وى نخست در شام مىزيست و از آنجا كسانى به مغرب فرستاد تا مردم را به ظهور مهدى ( امام زمان ) بشارت دهند و به او دعوت كنند ، عده اى نيز دعوت او را پذيرفتند . اين اوضاع مقارن تبليغات ابو عبد الله شيعى در افريقاى شمالى بود . مكتفى خليفهء عباسى چون از نشر دعوت عبيد الله آگاه شد در صدد آزار او بر آمد اما وى فرار كرد و به لباس يك نفر تاجر از مصر گذشت و عاقبت به ابو عبد الله شيعى پيوست . سرانجام اغالبه بر افتادند و عبيد الله در 297 فاتحانه وارد رقاده شد . پس از آن مهدى به توسعهء قلمرو خود پرداخت و حاكمى براى تبليغ دعوت فاطميان به سيسيل فرستاد ، تاهرت را گرفت ، سپس در صدد تصرف مصر درآمد . . . مهدى فاطمى 25 سال فرمانروائى كرد و به سن 63 سالگى درگذشت ( دائرة المعارف فارسى ) .
جنيد بغدادى ( م 297 يا 298 ه ق ) صوفى مشهور ، متولد بغداد ، اصلش از نهاوند و خواهرزادهء سرى سقطى بود . سى بار پياده به حج رفت . در بغداد درگذشت . در كتابهاى صوفيه حالات و سخنان جالب و مؤثر از او نقل شده است ( دائرة المعارف فارسى ) .
ابو عثمان حيرى رازى فقيه صوفى مائهء سيم . اصل او از رى و منشأ و مقام وى به نيشابور در محلهء حيره بود و انتساب او به اين محله است . پس از فراگرفتن علوم ظاهر به مجاهدات و رياضيات ، مراتب سلوك بپيمود و خود يكى از مشايخ بزرگ تصوف و عرفان است . به قول يافعى در 298 درگذشت . . . ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل ابو عثمان ) .
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 282
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢٨٢