هشام بن عمار بن نصير ( 153 تا 245 ه ) قاضى و قارى مشهور دمشق بود و در همانجا درگذشت . ( الاعلام ، ج 9 ، ص 86 ) .
حفص بن عمر بن عبد العزيز الناورى الدورى . وى مقرى و نحوى و ضرير بود و به سامراء درآمد . او امام قراء و در زمان خود شيخ عراق و ثقه و بسيار ثبت و ضابط بود . در طلب قرائت سفرها كرد و به حروف هفت گانه و شواذ قرائت كرد و به سال 246 درگذشت ( لغت نامهء دهخدا با تلخيص ) .
دعبل خزاعى ابو على محمد بن على رزين ( 148 تا 246 ه . ق ) از نام آور ترين شعراى عرب در دورهء عباسيان . بعضى او را از مردم كوفه دانستهاند . به هر حال جوانى را در كوفه گذرانيد و به سبب فعاليت هايش از آنجا به بغداد فرار كرد . بعدها شهرت يافت و وارد دستگاه هارون الرشيد شد . دعبل از دوستداران تشيع و از اصحاب امام رضا عليه السّلام بود و قصيدهء وى در مدح آن حضرت كه به جهت آن از امام صله گرفت معروف است . خلفاى عباسى از هارون الرشيد تا متوكل را هجو مىكرد ولى در مدح و هجو ، جلب منافع مادى را نيز در نظر داشت . اگر چه دعبل به عنوان شاعر هجاگوى شهرت يافته است در بيان احساسات لطيف و وصف طبيعت نيز دست داشت ( دائرة المعارف فارسى ) .
جعفر بن محمد بن هارون الرشيد مشهور به المتوكل على الله ( 206 تا 247 ق ) خليفهء عباسى كه در بغداد متولد شد و در سال 232 پس از درگذشت برادرش الواثق بالله به خلافت رسيد . به تحريك پسرش منتصر كشته شد ( با تلخيص از لغت نامهء دهخدا ) .
بكر بن محمد بن حبيب ابو عثمان مازنى يكى از پيشوايان نحو و از اهالى بصره بود كه در همانجا درگذشت ( الاعلام ، ج 2 ، ص 44 ) .
الحسين بن على بن يزيد الكرابيسى ( م 248 ه . ) فقيهى از اصحاب شافعى و متكلمى آشنا با حديث از اهل بغداد بود ( الاعلام ، ج 2 ، ص 266 ) .
عبد بن حميد بن نصر الكسى ( م 249 ه ) از حافظان حديث منسوب به كش ( شهرى در نزديكى سمرقند ) بود ( الاعلام ، ج 4 ، ص 41 ) .
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 269
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢٦٩