پيوست و بعد از وفات او به سعى زوجهء جاويدان كه به ازدواج بابك درآمد رياست خرم دينان به وى رسيد . در حدود سنهء 200 بابك در آذربايجان قيام كرد و بر قلعههائى چند دست يافت و چند بار لشكر خليفه را بشكست و سرداران عرب به سبب تنگى راهها و سختى سرماهاى آن حدود از دفع وى عاجز شدند . عاقبت بعد از بيست سال ، معتصم خليفهء عباسى ، افشين ( خيدر بن كاوس ) را به دفع او گسيل كرد و افشين بدانجا شتافت و در دفع بابك به جد اهتمام كرد . بابك در دفع لشكر خليفه به تئوفيل بن ميخائيل امپراطور بيزانس نامه كرد و او را دعوت به لشكركشى به آذربايجان نمود اما قبل از آن كه امپراطور اقدامى كند افشين بابك را بفريفت و بعد از سه سال جنگ با او به وسيلهء پيغامهاى محبت آميز او را به دام انداخته قلعهء او را بگرفت و خود او را نيز به دست آورده نزد معتصم به بغداد فرستاد . معتصم در سال 223 او را به شكنجه و خفت تمام بكشت ( دائرة المعارف فارسى ) .
نضر بن شميل بن خرشة بن يزيد المازنى التميمى از راويان و لغويون عرب است . به سال 122 هجرى قمرى در مرو ولايت يافت ، با پدرش به بصره آمد و پس از چندى با منصب قضا به مرو بازگشت و به مأمون خليفهء عباسى تقرب جست و از او نوازشها ديد و به سال 203 يا 204 در مرو درگذشت ( لغت نامهء دهخدا ) .
يحيى بن آدم بن سليمان اموى از ثقات اهل حديث و از مردم كوفه بود و به سال 203 در فم الصلح درگذشت ( لغت نامه دهخدا ) .
بنى زياد سلسلهاى است كه حكام آن از سال 204 تا 409 يعنى مدت دو قرن در زبيد حكومت كردهاند و قلمرو سلطنت ايشان قسمت عمدهء يمن را شامل بوده . در زمان آخرين امير سلسلهء زيادى حكومت متصرفات ايشان به دست چند نفر از موالى افتاد كه آنها را « بنى نجاح » خواندهاند ( طبقات سلاطين اسلام ، ص 80 ) .
ديباج : محمد بن جعفر الصادق . . . بن على بن ابى طالب ( م 203 ه . ) از دانشمندان ، سرشناسان و دلاوران آل ابو طالب بود كه در مكه اقامت داشت . چون در آغاز خلافت مأمون ، كشمكش بالا گرفت ، برخى طالبيان به او روى آوردند و ( در 200 ه . ) با وى به خلافت بيعت نمودند . اهل حجاز نيز با او بيعت كردند . . . ( الاعلام ، ج 6 ، ص 295 ) .
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 256
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢٥٦