بن هشام بن عبد الملك بن مروان است كه ملقب به « صقر قريش » و معروف به « الداخل الاموى » است . وى مؤسس دولت امويان به اندلس است . در كودكى پدر خود را از دست داد و در دار الخلافة تربيت شد .
هنگامى كه سلطنت امويان در شام منقرض گشت عبد الرحمان در دهى نزديك فرات سكونت جست و چون او را تعقيب كردند قصد مغرب كرد و به افريقا رفت . عبد الرحمن بن حبيب فهرى به طلب وى برخاست . او به مكناسه ميان قوم مادر خود رفت و مدتى بماند و با امويان اندلس مكاتبه كرد و آنان كشتى با جماعتى از بزرگان خويش فرستادند و اطاعت خود را نسبت به وى اعلام كردند و او را به اندلس بازگرداندند . والى اندلس يوسف بن عبد الرحمن فهرى با وى جنگ كرد ، عبد الرحمن پيروز شد و مقر حكومت خود را به قرطبه برد و در آنجا خطبه به نام منصور عباسى خواند و چون كارش استوار شد امارت خود را مستقلا اعلام كرد .
منصور عباسى نخستين كسى است كه او را « صقر قريش » لقب داد . وى مردى شجاع ، سخى ، شاعر و عالم بود . به سال 113 ق متولد و در سال 172 ق به قرطبه در گذشت ( لغت نامهء دهخدا ) .
يزيد بن حاتم بن قبيصة بن مهلب بن ابى صفرهء ازدى از فرماندهان شجاع و نام آور عهد عباسى بود . در سال 144 والى مصر و در سال 154 والى افريقيه شد و با خوارج جنگيد و بر آنها پيروز شد و به سال 170 ه . ق در قيروان در گذشت ( لغت نامهء دهخدا ) .
ابو دلامه زند بن جون كوفى شاعر مخضرمى از موالى بنى اسد نديم سفاح و منصور و مهدى است . صاحب نوادر و حكايات و ادب و نظم و طبع او به فكاهه مايل است . وفات وى به سال 160 يا 170 ( در حبيب السير 161 ) روى داد ( لغت نامهء دهخدا ) .
بنى ادريس يا ادارسه سلسلهء فرمانروايان علوى مراكش بودند كه از 172 تا 364 ه . ق در آن سرزمين حكمرانى كردند . اين سلسله به دست امويان اندلس منقرض گشتند ( دائرة المعارف فارسى ) .
ابو خيثمه زهير بن معاوية بن حديج الجعفى الكوفى ( م 173 ه . ) از حافظان بزرگ كوفه بود كه به سال 164 ساكن جزيره و محدّث آنجا شد . ( الاعلام ، ج 3 ، ص 88 ) .
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 244
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢٤٤