سرش را جهت منصور خليفه فرستادند ( دائرة المعارف فارسى ) .
عبد الملك بن عبد العزيز بن جريج ( 80 تا 150 ه . ) فقيه مكه و امام اهل حجاز در روزگار خود بود . نخستين كسى بود كه در مكه به نوشتن علوم پرداخت . نژادش رومى و از موالى قريش بود . ولادت و مرگش در مكه رخ داد ( اعلام ، ج 4 ، ص 305 ) . عبد الملك بن عبد العزيز بن جريج از علماى مشهور . اصلا از غير عرب و از موالى بنى اميه . مولد او مكهء مكرمه بود و همانجا نيز پرورش يافته و سفرى به عراق كرده و به خدمت منصور خليفه رسيده است . گويند او اول كس است از مسلمانان كه تصنيف كتاب كرد ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل ابن جريج ) .
محمد بن اسحاق . آغاز زندگى وى به مدينه بود و به علت قصص و اشعارى مخالف عفاف كه از او مشهور شد مورد غضب مالك بن انس گرديده نتوانست در مدينه بماند ، ناچار به مصر و پس از آن به عراق رفته در بغداد به خدمت منصور دوانيقى پيوست و به سال 150 يا 151 درگذشت . « كتاب المغازى » در شرح غزوات حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله مهمترين تأليفات اوست كه ديگر مورخان اسلام مانند طبرى و ابن هشام از آن نقل كرده اند ( لغت نامهء دهخدا ) .
ابو قره مردى از خوارج و پيشواى اباضيه است . او به هنگام انتقال دولت از بنى اميه به عباسيان در شمال افريقيه خروج كرد و به سال 148 از هجرت محمد بن اشعث از جانب خليفهء عباسى به محاربهء وى شد . ابو قره منهزم گشت و به مغرب اقصى گريخت و باز در سنهء 150 طغيان كرد و آنگاه كه قيروان را محاصره كرده بود درگذشت ( لغت نامهء دهخدا ) .
معمر بن راشد ازدى ( 95 تا 153 ه . ق ) از مردم بصره و از حفاظ حديث و فقيهى متقن و ثقه بود ( لغت نامهء دهخدا ) .
هشام الدستوائى الراوى كه همان هشام بن ابى عبد الله بصرى است ( فهرست تاريخ طبرى ، و كامل ، وقايع سال 154 ) .
ابو عمرو بن العلاء زبان بن عمار التميمى المازنى البصرى ( 70 تا 154 ه . ق ) از پيشوايان لغت و ادب و يكى از قاريان هفتگانه بود . در مكه زاده شد ؛ در بصره پرورش يافت و در كوفه مرد . . . ( اعلام ، ج 3 ، ص 72 ) .
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 239
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢٣٩