آل عباس مستقر شود با محمد بيعت كرده بود . چون كار عباسيان سامان يافت و منصور ، خليفه گشت لشكرى به تعاقب آن دو فرستاد . محمد در مدينه و ابراهيم در بصره دعوت خويش را آشكار كردند . ابراهيم سپاهى فراهم كرده بر اهواز و فارس و واسط مسلط گرديد . محمد در مدينه كشته شد . ( 14 رمضان 145 ) و ابراهيم در باخمرا نزديك كوفه با لشكريان منصور روبرو شده و غلبهء او نزديك مىنمود . لكن ناگاه تيرى بر مقتل او رسيده كشته شد و لشكريانش بپراكندند ( 15 ذى القعدهء 145 ) . ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل ابراهيم بن عبد اللّه ) . دعبل نيز در شعر خود اشاره به همين واقعه دارد : « و قبر بباخمرا لدى الغربات » .
محمد بن سائب كلبى نسابه و عالم تفسير و اخبار و ايام عرب بود . در كوفه متولد شد و در حدود سال 146 در همانجا در گذشت . او را تفسيرى بر قران است ( لغت نامهء دهخدا ) .
هشام بن عروة بن زبير تابعى و از علماى مدينه و بزرگان اهل حديث بود . وفات او را به سال 146 نوشته اند ( لغت نامهء دهخدا ) .
سليمان بن مهران الاسدى تابعى مشهور كه اصلش از رى و پرورش و درگذشتش در كوفه بود . قران ، حديث و احكام ارث را به خوبى مىدانست و به سال 148 درگذشت ( اعلام ، ج 3 ، ص 198 ) .
محمد بن عبد الرحمن مكنى به ابن ابى ليلى فقيهى از اصحاب راى بود . قاضى كوفه و در بين فقها شهرتى به سزا دارد . سى و سه سال از جانب بنى اميه و پس از آن از دست بنى عباس در كوفه والى قضا بود و به زمان منصور در همين شغل درگذشت . ولادت او در سال 74 و وفاتش در كوفه به سال 148 واقع شد ( لغت نامهء دهخدا ، ذيل ابن ابى ليلى ) .
عبد الله بن على عم ابو جعفر منصور دوانيقى و سفاح عباسى و از رجال و بزرگان بنى عباس بود . وى در واقعهء زاب كبير كه منتهى به شكست قطعى مروان بن محمد و استقرار خلافت عباسيان گشت امارت و فرماندهى داشت و پس از دفع مروان ، دمشق را گرفته و به فلسطين تاخت و از آنجا لشكر به دفع مروان در مصر فرستاد و در قلع و قمع بنى اميه و قتل و استيصال بقاياى آنها اهتمام تمام ورزيد و از جانب خليفه سفاح عنوان امارت شام يافت . اما در آغاز
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 237
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٢٣٧