اگر چنين بود اصولا دعوت انبياء و اساس رسالت باطل مىگشت ، بلكه هر چه را بشر خود با دست خويش برگزيند ، خداوند او را در آنچه برگزيده است كمك نموده و به پيش مىبرد « 1 » .
( 94 )
( وَ لا تَتَّخِذُوا أَيْمانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها وَ تَذُوقُوا السُّوءَ بِما صَدَدْتُمْ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ لَكُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ )
: ( و سوگندهايتان را ميان خويش وسيله فريب قرار ندهيد كه قدمى بعد از استوار شدنش بلغزد و بواسطه بازماندن از راه خدا ، بدى به شما برسد و عذابى بزرگ براى شما باشد ) ، در اين آيه مستقلا از مكر و دغل نمودن بوسيلهء سوگند نهى مىكند و مىفرمايد : اين عمل باعث مىشود كه شخصى بعد از ثبات قدم ، مجددا قدمش بلغزد و شما كه او را دچار لغزش ساختهايد و از راه خدا جلوگيرى نمودهايد ، طعم عذاب را بچشيد و عذابى بزرگ برايتان باشد ، لغزيدن قدم بعد از ثبوت ، مثاليست براى سوگند شكنى بعد از تأكيد آن سوگند ، چون ثبات بر عزم و سوگند يكى از كرامتهاى انسانى است كه دين الهى بر اساس آن بنا شده .
و مقصود از ( صد سبيل اللّه ) اعراض و خوددارى از سنّت فطرى است كه خداوند بشر را بر اساس آن آفريده و دعوت پيامبران انسانها را به سوى آن فرا مىخواند تا همواره ملتزم و پايبند به راستى و استقامت و رعايت عهد و سوگند خود بوده و از مكر و دغل اجتناب نمايند .
و اگر مرتكب اين عمل شوند و نقص سوگند نموده و سوگند را وسيلهء دغل و خيانت خود قرار دهند در اين صورت آثار سوء و عذاب ، بواسطهء ضلالتشان در همين دنيا به آنها خواهد رسيد و در آخرت هم بواسطه اين افسادى كه در زمين نمودهاند عذابى بزرگ براى آنان خواهد بود .
( 95 )
( وَ لا تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللَّهِ ثَمَناً قَلِيلًا إِنَّما عِنْدَ اللَّهِ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ
هامش
( 1 ) -( كُلًّا نُمِدُّ هؤُلاءِ وَ هَؤُلاءِ )، سوره اسراء ، آيه 20 .