[ آيهء ( 57 - 41 ) وعده به مهاجران ، توضيح اهل ذكر ، تهديد مشركين و نهى از شرك به خدا ]
( 41 )
( وَ الَّذِينَ هاجَرُوا فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ لَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ )
: ( و كسانى كه بعد از آنكه مورد ستم واقع شدند ، در راه خدا هجرت كردند ، در دنيا به آنها مكان نيكو مىدهيم و هر آينه پاداش آخرت بزرگتر است ، اگر مىدانستند ) ، مؤمنان در دوران اولّيه ظهور اسلام دو هجرت داشتند ، هجرت اوّل به حبشه و هجرت بعدى به مدينه ، و ظاهرا مراد در اينجا هجرت به مدينه است ، به هر جهت مىفرمايد آن كسانى كه بعد از آنكه مورد ستم قرار گرفتند ، در راه رضاى خدا هجرت كردند ( يعنى مهاجران ) آنها را در اين دنيا مكانى نيكو مىدهيم يعنى در قبال اينكه ترك وطن كردند و خانه و ديار خود را رها نمودند خداوند آنها را در شهرى نيكو ( يعنى مدينه ) استقرار داده و به آنها امكان مىدهد كه جامعهاى صالح در آنجا ايجاد كنند و بعضى نيز گفتهاند مراد از حسنه فتح و پيروزى است كه بعدا نصيب آنها شد ، امّا بازگشت هر دو وجه به يك امر است ، چون مهاجرين در راه خدا براى اين مهاجرت كردند كه جامعهاى صالح ايجاد كنند كه در آن جز خدا پرستيده نشود و هيچ حكمى در آن وجود نداشته باشد ، جز حكم خداوند كه بر اساس عدل و احسان است .
و در آخر مىفرمايد : محققا پاداش آخرت بزرگتر از اجر دنيويست ، اگر آنها بدانند كه خداوند در آخرت چه نعمتهايى را برايشان مهيّا كرده ، چون نعمات و سعادت اخروى آميخته با آلام و شقاوت نيست ، بلكه خلوديست كه هرگز فنا در آن راه ندارد و لذّات آن آميخته با ناكامى نبوده و آنجا در جوار رحمت حق خواهند بود .
( 42 )
( الَّذِينَ صَبَرُوا وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ )
: ( كسانى كه خويشتندارى نموده و بر پروردگارشان توكّل مىكنند ) ، اگر در اين آيه بر صبر و توكّل تأكيد نموده به جهت آنست كه اين دو صفت در رسيدن به آن هدف نيكويى كه خداوند وعده داده كمال دخالت را دارد ، زيرا اگر بر تلخى جهاد صبر نمىكردند و در هنگام وقوع بلايا به خدا توكّل نداشتند و به جاى آن ، همهء اعتمادشان بر نفوس ضعيفشان بود ، هر آينه شكست