كنندهاى نخواهد داشت .
( 34 )
( لَهُمْ عَذابٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ أَشَقُّ وَ ما لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ واقٍ )
: ( براى آنان در زندگى دنيا عذابيست و هر آينه عذاب آخرت سختتر است و برايشان از عذاب خدا ، حافظ و نگهدارى نيست ) ، در اينجا عذابى را كه اجمالا در آيات سابق وعده داده بود بيان مىنمايد ، پس كفّار و مشركان و كسانى كه عهد خدا را نقض مىكنند هم در زندگى دنيا معذّب مىشوند و هم در آخرت و البتّه عذاب آخرت شديدتر و دشوارتر است و در عين حال هيچ كسى را ندارند تا برايشان در نزد خدا شفاعت كرده و آنها را از تأثير عذاب الهى نگهدارد .
( 35 )
( مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ أُكُلُها دائِمٌ وَ ظِلُّها تِلْكَ عُقْبَى الَّذِينَ اتَّقَوْا وَ عُقْبَى الْكافِرِينَ النَّارُ )
: ( مثل بهشتى كه پرهيزكاران وعده داده شدهاند ، اين است كه جويها در زير آن جريان داشته و ميوه و سايهء آن دائمى است ، اين سرانجام كسانى است كه تقوى داشتند و سرانجام كافران آتش جهنم است ) ، در اينجا وعدهء جميلى كه سابقا به مؤمنان داده بود ، توصيف مىنمايد و مىفرمايد : سرانجام پرهيزكاران بهشتى است كه نعمتهاى آن دائمى است و هرگز كم و كاست نمىگردد ، چون از ناحيهء فضل و رحمت خداست و اهل تقوى ، يعنى مؤمنانى كه عمل صالح داشتهاند ، همهء اعمالشان در دنيا در حكم عمل واحد است و دائما در مسير تقوى زندگى كردهاند ، نهايت كارشان چنين بهشتى است ، همچنانكه كافران و كسانى كه در تمام عمر در مسير كفّر و تكذيب قدم برداشتهاند سرانجامشان آتش دوزخ است ، امّا كسانى كه در اعمال خود بر تقوى يا كفر استمرار نداشته و چندى در طريق ايمان و چندى بعد در وادى كفر قدم مىنهند ، از سياق اين آيات خارجند ، همچنينند مؤمنانى كه عقيدهء درست دارند ، امّا عمل صالح انجام نمىدهند ، در واقع به خدا ايمان دارند ، امّا به آيات او كافرند و اين كفر در مرتبهء عمل است ، نه در مرتبهء عقيده ، به هر جهت اين آيه به منزلهء