شايستهترين معبود براى ربوبيّت است و آيات ديگر قرآن نيز اين معنا را تأييد مىكنند
( إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطٌ )
« 1 » ، ( بدرستى كه خدا بر هر چيز احاطه دارد ) ، و
( إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ )
« 2 » ، بدرستى كه خداوند بر همه چيز ناظر و گواه است ) .
( 9 )
( عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ الْكَبِيرُ الْمُتَعالِ )
: ( داناى غيب و شهود و بزرگ و بلند مرتبه است ) ، غيب و شهادت از امور نسبى هستند ، لذا يك شىء واحد ممكن است نسبت به چيزى غيب و نسبت به چيز ديگر مشهود باشد ، چون موجودات خالى از حدود نيستند و هر چيز كه داخل در حدّ و در محدودهء احاطه چيز ديگر باشد براى آن امر شهادت است ، يعنى مشهود ادراك آنست و هر چيزى كه از حدّ چيز ديگر خارج باشد ، براى آن امر غيب خواهد بود ، چون مشهود ادراك او نيست و خداى تعالى چون وجودش مطلق بوده و محدود به هيچ حدّى ( حتّى در ذهن ) نيست ، لذا بر همه چيز محيط است و علم او بر همه چيز احاطه دارد و همين امر موجب مىشود كه علم او شامل غيب و شهادت باشد ، يعنى اصولا هيچ چيز از او مخفى نيست تا براى او غيب محسوب شود و لذا او كبير است ، يعنى واجد كمالات هر صاحب كماليست ، با زيادت بر آن و او متعال است ، يعنى نهايت درجه برترى و سلطنت و علّو از آن اوست و او آنچنان عاليست كه بر هر عالى ديگر از هر جهت تسلّط و برترى دارد و به همين جهت هم او داناى غيب و شهادت است و هيچ چيز از دايرهء علم او خارج نيست .
( 10 )
( سَواءٌ مِنْكُمْ مَنْ أَسَرَّ الْقَوْلَ وَ مَنْ جَهَرَ بِهِ وَ مَنْ هُوَ مُسْتَخْفٍ بِاللَّيْلِ وَ سارِبٌ بِالنَّهارِ )
: ( از شما هر كس آهسته سخن بگويد يا گفتار خود را بلند و آشكار نمايد و هر كه در شب مخفيانه حركت كند و يا در روز روشن سير كند بىتفاوت و
هامش
( 1 ) - سوره سجده ، آيه 54 .
( 2 ) - سورهء حجّ ، آيه 17 .