( 6 )
( وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها كُلٌّ فِي كِتابٍ مُبِينٍ )
: ( و هيچ جنبندهاى در زمين نيست جز آنكه رزقش به عهدهء خداست و خداوند محل استقرار و انتقال و اعادهاش را مىداند ، همه اين موارد در كتابى آشكار موجود است ) ، در اين آيه وسعت و شمول علم الهى توضيح داده مىشود و مىفرمايد همه موجودات متحرّك و جاندار رزقشان به عهده خداى متعال است و لذا هرگز هيچ جاندارى بدون رزق نمىماند و خداى متعال نسبت به قرارگاه و محل استقرار آنها و نيز محل نقل و انتقال و بازگشتشان آگاهى دارد ، مراد از ( مستقر ) يعنى جايگاه معيّن مانند آب براى ماهى و مراد از ( مستودع ) يعنى جايگاه موقّت مانند مرغان هوا يا مسافران دور از وطن و يا جنين در رحم مادر ، به هر جهت خداوند به كليّه احوال جنبندگان داناست و همهء اين موارد در كتاب مبين علم الهى محاسبه و اندازهگيرى شده است و لذا رزق هيچ مرزوقى بدون علم و اطلاع روزى رسان به او نخواهد رسيد و ما در تفسير آيه 59 سوره انعام معناى كتاب مبين را توضيح داديم .
[ آيهء ( 16 - 7 ) مراد از خلق آسمانها و زمين در 6 روز و هدف از خلقت ، ذكر تنگ نظرى انسان و چون و چراى كفّار دربارهء حقيقت قرآن ]
( 7 )
( وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا وَ لَئِنْ قُلْتَ إِنَّكُمْ مَبْعُوثُونَ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ )
: ( و اوست كه آسمانها و زمين را در شش روز آفريد و عرش قدرت او بر آب قرار داشت ، و هدف از خلقت آن بود كه شما را بيازمايد كه كداميك بهتر عمل مىكنيد و اگر تو به آنان بگوئى كه آنها بعد از مرگ برانگيخته مىشوند ، هر آينه كافران مىگويند ، اين جز جادويى آشكار نيست ) ، ( سماوات ) طبقاتى از خلق جسمانى و مشهود هستند كه بر بالاى كرهء زمين واقع شدهاند و بر آن احاطه دارند و آسمان اوّل همان آسمانيست كه ستارگان در آن واقع شده و آن را تزيين نمودهاند و ( زمين ) هر چيز پايين و پست را گويند كه در معناى خاصّش به كرهء زمين