حقايق و واقعيّت معارف قرآن را مىفهمند و تأويل ، همان حقيقتى است كه در توضيح معانى و احكام به آن اعتماد مىشود ، در سورهء اعراف نيز به اين مسأله اشاره شد ،
( يَوْمَ يَأْتِي تَأْوِيلُهُ يَقُولُ الَّذِينَ نَسُوهُ مِنْ قَبْلُ . . . )
« 1 » .
و آنگاه مىفرمايد : امّتهاى سابق نيز به همين صورت پيامبران و كتب آسمانى را تكذيب نمودند ، يعنى جهلشان آنها را به تكذيب حقايق وامىداشت و فقط در روز قيامت كه تأويل آن امور ظاهر مىگردد ، ناگزير به تصديق و ايمان مىشوند كه ديگر سودى ندارد ، امّا در دار دنيا نتيجه تكذيبشان گمراهى و هلاكت بود ، پس بنگر كه عاقبت آنها چگونه شد تا بتوانى حدس بزنى كه سرانجام اين ستمگران چگونه خواهد بود .
( 40 )
( وَ مِنْهُمْ مَنْ يُؤْمِنُ بِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ لا يُؤْمِنُ بِهِ وَ رَبُّكَ أَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِينَ )
: ( و بعضى از ايشان به قرآن ايمان مىآورند و بعضى از آنها به آن ايمان نمىآورند و خداوند به احوال مفسدان داناتر است ) ، در اين آيه امّت اسلام را به دو گروه تقسيم نموده ، اوّل ) : آنهايى كه به قرآن ايمان مىآورند ، و گروه دوّم ) : كسانى كه به قرآن ايمان نمىآورند و خداوند اين گروه دوّم را به كنايه ( مفسد ) ناميده است ، پس كسانى كه قرآن را تكذيب مىكنند ، علّت تكذيبشان اين است كه افرادى مفسد هستند و قصدشان ايجاد فساد مىباشد .
( 41 )
( وَ إِنْ كَذَّبُوكَ فَقُلْ لِي عَمَلِي وَ لَكُمْ عَمَلُكُمْ أَنْتُمْ بَرِيئُونَ مِمَّا أَعْمَلُ وَ أَنَا بَرِيءٌ مِمَّا تَعْمَلُونَ )
: ( و اگر تو را تكذيب كردند ، بگو عمل من از آن من و عمل شما از آن شماست ، شما از آنچه من مىكنم بيزاريد و من نيز از اعمال شما بيزارم ) ، اين آيه از مراتب نصرت و تأييد حق است كه در آن به رسول خود دستور برائت از مكذّبان و اعمال آنها را مىدهد كه به آنها بگويد راه من و شما جداست ، شما عمل صالح مرا
هامش
( 1 ) - سوره اعراف ، آيه 53 .