مشركين را بيان مىكند و استثناء شدگان كسانى هستند كه با مسلمين عهدى داشته و نسبت به آن پايبند بودهاند و نه در آشكار با مسلمين قتال كردهاند و نه در پنهان دشمنان مسلمانان را بر عليه آنها معاضدت و يارى نمودهاند ، همچنانكه مشركين مكّه ، بنى بكر را عليه خزاعه كمك كردند ، چون بنى بكر با قريش پيمان نظامى داشتند و خزاعه با رسول خدا هم پيمان بودند و با اين عمل پيمان حديبيّه را شكستند و همين امر يكى از مقدّمات فتح مكّه گرديد .
به هر جهت مىفرمايد : چنين مشركينى را واجب است كه به پيمانشان وفادار بمانيد و تا سر آمد مدّت معاهده به لوازم آن پايبند باشيد و چون حفظ و احترام پيمانها يكى از مصاديق تقواست ، لذا مىفرمايد : بدرستى كه خدا متقيّن را دوست مىدارد تا به اين وسيله مؤمنان را به پايبندى به عهدشان تشويق نمايد و به نوعى علّت حكم را بيان مىكند .
( 5 )
( فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَ خُذُوهُمْ وَ احْصُرُوهُمْ وَ اقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ فَإِنْ تابُوا وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ )
: ( پس زمانيكه ماههاى حرام تمام شد ، مشركان را هر جا يافتيد به قتل رسانيد و دستگير كنيد و بر ايشان سخت بگيريد و در هر كمينگاهى به انتظار آنان بنشينيد ، پس اگر توبه كردند و نماز به پا داشتند و زكات دادند ، رهايشان كنيد ، بدرستى كه خدا آمرزندهء مهربان است ) ، مراد از ماههاى حرام همان چهار ماه سياحت است كه قبلا آن را به عنوان ضرب الاجل براى مشركان قرار داده بود ، مىفرمايد : وقتى اين مدّت تمام شد ، مشركان را هر جا ديديد بكشيد و به اين وسيله حقيقت برائت از آنان را بيان مىنمايد ، و حرمت را از جانهاى آنها برمىدارد و خونشان را هدر مىسازد و مىفرمايد : هر جا آنها را يافتيد چه در حرم و چه خارج از آن ، آنها را محاصره نموده و دستگير كنيد و بكشيد و همه جا در كمين آنها باشيد تا بر آنها ظفر يابيد و تشريع اين حكم براى اين بوده كه كفّار را در معرض فناء و انقراض قرار داده و به تدريج صفحهء