نكنند ، سوّم ) : اينكه ، جز فرد مسلمان كسى وارد بهشت نمىشود و چهارم ) : اينكه هر كس بين او و بين پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم عهدى باشد ، تا زمان سرآمد آن ، عهدش برقرار خواهد بود ، امّا در مورد روز ( حجّ اكبر ) مفسّرين اختلاف كردهاند از احاديث ائمه اهل بيت استفاده مىشود كه مراد از آن روز عيد قربان سال نهم هجرى است و اين سال آخرين سالى بود كه در آن مسلمانان و مشركان با هم حجّ به جاى آوردند ، امّا در روايات اهل سنّت آمده است كه روز دهم ذى الحجّه از هر سال روز حجّ اكبر است ، بعضى ديگر آن را روز عرفه ، يعنى روز نهم ذى الحجّه دانستهاند و . . .
به هر جهت در اين روز به همهء مردم اعلام شد كه از مشركين بيزارى بجويند و اين مطلب را به سايرين نيز اعلام نمايند ، لذا طريق اسلام هدايت و حيات است نه غافلگير نمودن و خونريزى و كشتار ، همچنانكه در روابط بين دولتها حادث مىشود ، به همين جهت در ادامه مىفرمايد : اگر توبه كرده ، ايمان آوريد ، البته اين پند گرفتن براى شما بهتر است و ايمان به صلاح شماست ، امّا اگر روى گردانديد و از اين دعوت اعراض كرديد ، پس بدانيد كه شما خدا را ناتوان نكردهايد و او قادر بر هلاكت شماست ، و شما در قبضهء قدرت و تحت قاهريت و مشيّت او هستيد و او بر شما قدرت مطلق دارد .
و آنگاه با لحن استهزّاء آميزى به پيامبرش فرمان مىدهد كه كافران را به عذابى دردناك بشارت دهد ! و اين عذاب نتيجه رويگردانى و شرك آنهاست كه در دنيا دچار ذلّت و خوارى و عقوبت شده و در آخرت نيز غل و زنجير جهنم در انتظار آنان خواهد بود .
( 4 )
( إِلَّا الَّذِينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوكُمْ شَيْئاً وَ لَمْ يُظاهِرُوا عَلَيْكُمْ أَحَداً فَأَتِمُّوا إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلى مُدَّتِهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ )
: ( به جز كسانى از مشركين كه شما با آنان پيمان بستهايد و ايشان به هيچ وجه عهد شما را نقض نكردهاند و هيچ كس را بر عليه شما پشتيبانى نكردهاند ، بايد عهدشان را تا سر آمد مدّتش تمام نموده و پايبند باشيد كه خدا پرهيزكاران را دوست مىدارد ) ، اين آيه استثنائى از عموميّت برائت از