الدُّنْيا وَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ )
: ( هيچ پيامبرى را شايسته نيست كه برايش اسيرانى باشد تا زمانيكه دينش در زمين استقرار يابد ، شما سود مادّى دنيا را مىطلبيد ، ولى خدا آخرت را مىخواهد و خدا مقتدر و درست كردار است ) ، ( عرض ) يعنى چيزى كه بر چيز ديگر عارض شود و زود از بين برود ، اين آيه توبيخ و عتابى نسبت به مسلمانانى است كه در بدر شركت داشتند ، چون آنها از كفّار اسيرانى گرفتند و آنگاه از رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم خواستند تا آنان را نكشد ، بلكه در عوض آنها ، فديه و خونبها از مشركان بستاند و آنها را رها سازد ، مىفرمايد : در سنّت الهى كه ميان پيامبرانش جارى كرده سابقه ندارد كه پيامبرى اسير بگيرد و يا حق داشته باشد كه با گرفتن اسير مالى بدست آورد ، مگر بعد از آنكه آئين او در زمين مستقر و محكم شده باشد و انبياء سابق هنگامى كه بر دشمن غلبه مىيافتند ، آنها را با قتل ، عقاب مىنمودند تا باعث عبرت ديگران باشد و ديگران دست از محاربه با خدا و رسول بردارند .
و خطاب به مسلمانان مىفرمايد : شما متاع ناچيز و ناپايدار دنيا را مىطلبيد و به همين جهت هم براى اسير گرفتن و فديه گرفتن در قبال آنان ، اصرار مىنمائيد و حال آنكه خداوند آخرت را در نظر دارد و به همين جهت هم دين را براى شما تشريع نمود و شما را امر به قتال با كفّار كرد و خداوند در اين سنّت خود عزيز است ، يعنى هرگز مغلوب نمىشود و حكيم است ، يعنى هرگز حكم بيهوده و عبث نمىكند ، مفسّران در اينكه عتاب آيه متوجّه مؤمنين و پيامبر است و يا فقط به بعضى از مؤمنان اختصاص دارد و شامل پيامبر نيست اختلاف كردهاند و بايد دانست كه شأن پيامبر بالاتر از اين است كه از پيش خود ، بدون اينكه خداوند به او اجازه داده باشد ، امرى را جايز يا مباح بداند و بعضى گفتهاند عقاب فقط متوجّه مسأله فديه گرفتن از مشركان است .
( 68 )
( لَوْ لا كِتابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيما أَخَذْتُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ )
: ( اگر آن حكمى كه خدا رانده است نبود ، هر آينه در آنچه گرفتيد عذاب بزرگى به شما مىرسيد ) ، يعنى اگر