تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى ) — صفحة 363

مساهمون:

ص٣٦٣
تعيين فرمود . در همين دوران خلافت على ( ع ) در مناسبت ديگرى باز ذكرى از دهقانان ايرانى مىيابيم و آن به مناسبت عيد نوروز است .

هديهء نوروزى در خلافت على ( ع ) و پس از آن

در يكى از سالهائى كه حضور آن حضرت در كوفه مقرّ خلافت خود مصادف با جشن نوروز بود عده‌اى از دهقانان ايرانى به همراه نعمان بن مرزبان بر روال سنّت معهود خود به حضور آن حضرت رسيدند و ظرفى از طلا ( يا نقره ) را كه محتواى آن شيرينى مخصوص نوروز بود به‌عنوان هديهء نوروز تقديم كردند . چون حضرت از مناسبت آن هديه سؤال فرمود ، گفتند هديه نوروز است با خوشروئى آن را پذيرفتند و از آن تناول كردند و سهمى نيز به حاضران دادند و فرمودند هرروز ما را نوروز گردانيد و آنگاه دستور دادند تا آن ظرف طلا يا نقره را قيمت كنند و قيمت آن را از خراج ساليانهء آنها كسر كنند تا بيش از حقّى كه شرعا بر آنها واجب است چيزى از آنها گرفته نشود . به اين مناسبت بايد اين مطلب هم گفته شود كه پس از دوران حضرت امير برخورد امويان با ايرانيان چنين مشفقانه و عادلانه نبود ، معاويه گذشته از ستمكاريهاى ديگر او دستور داد تا هديه نوروز را هم مانند خراج از آنها مطالبه نمايند و كارگزار او در سال نخست ده ميليون درهم از اين بابت وصول نمود ، نوشته‌اند هرسال بر مبلغ آن افزود تا هديهء نوروز هم معادل خراج آنها گرديد . در سال 30 هجرى كه ربيع بن زياد از سوى عبد الله بن عامر به سيستان رفته بود در دژى به نام زالق كه در پنج فرسخى سيستان بود در روزى كه مردم شهر بمناسبت عيدى در جشن و سرور بودند غافلگيرانه به شهر حمله كرد و دهقان آنجا را به اسارت گرفت و با گرفتن فديه هنگفتى از خون او درگذشت . در زمان ولايت سالم بن زياد بر خراسان هم باز به همين مناسبتها ذكرى از دهقانان آنجا رفته است . نوشته‌اند در سال شصت و پنج هجرى هنگامى كه سالم