مسائلى ولى از نوع ديگر آفريدند . آنها نجرانيان يمن بودند كه در زير توضيحى دربارهء آنها مىآيد :
* * *
نجرانيان يمن و دهقانان ايرانى كوفه
در خلافت عمر به جز قبائلى كه ذكر آنها رفت گروهى ديگر هم به كوفه كوچانده شدند كه با آن قبايل فرق داشتند و به همين سبب آنان را در جايى ديگر به جز جاهايى كه عربها را نشانده بودند سكونت دادند . آنها مسيحيان نجران بودند كه آنها را از يمن به اينجا منتقل ساخته بودند و محلى را كه در كوفه اشغال كردند به نام آنها نجرانيه معروف گرديد .
ظاهرا جايى كه در كوفه به قبايل عرب اختصاص يافته بود بيابان وسيعى بود خارج از روستاها و دهستانهايى كه معمولا كشاورزان و دهقانان ايرانى در آنجاها به كشت و زرع مىپرداختند زيرا آن عربها چادرنشين بودند و در بيابان مىزيستند . ولى نجرانيان را در جايى فرود آوردند كه در قلمرو كشاورزان و دهقانان ايرانى بود زيرا اينان مانند عربها از قبائل صحرانشين و بيابانگرد نبودند اينها در نجران خود صاحب زمين و زراعت و كسب و كار بودند و علت كوچاندن آنها به كوفه اين بود كه در زمان عمر بر پايهء سياست اصلى آن خليفه كه در « ارض العرب » جز يك دين ( - اسلام ) باقى نماند ، آنها را چون مسيحى بودند از نجران يمن به كوفه كه نه ارض العرب بلكه سرزمين ايرانى بود كوچاندند و به آنها وعده كرده بودند ، يا آنها چنين پنداشته بودند كه به آنها گفته شده بود كه در محل جديد به جاى زمينهاى خودشان كه در يمن داشتند در اينجا هم براى كشتوكار به آنها زمين واگذار خواهد شد « 1 » و به همين سبب هم در كوفه در قلمرو دهقانان ايرانى درآمدند و در همانجا به كار و زندگى پرداختند .
از نامهاى كه عثمان در زمان خلافت خود دربارهء آنها به وليد بن عقبه كارگزار
هامش
( 1 ) . طبرى 2 / 681 .