دشوار نبود در شرق افريقا هم در مناطق زنگبار و ممباسا و سواحل مجاور آنها وقتى در قرن چهارم هجرى بازرگانان مهاجر شيرازى با كشتيهاى خود به آنجا رفتند و در آن مناطق اقامت گزيدند تا وقتى كه از رئيس قبائل بومى آنجا جزيرهاى در نزديك ساحل نخريدند و آنجا را محل سكونت و مركز كار خود نساختند ايمن نشدند و درصدد توسعهء كار و فعاليت خود و عمران وآبادى آنجا برنيامدند « 1 » پيش از آنها هم ايرانيانى كه قرنها پيش در آنجاها مىزيستهاند و
هامش
( 1 ) . مهاجرت فارسيان را به رهبرى على بن حسن شيرازى در سال 975 ميلادى نوشتهاند كه همسر و فرزندان و گروه اندكى از پيروانش همراه وى بودند و چون شنيده بود در ساحل زنگبار طلا وجود دارد بدان سمت حركت كرد و در حين سفر بعضى از كشتيهاى آنان در جاهاى كوچكى چون ممباسا و زنگبار توقف كرد ولى فرزندش على به مسافرت خويش ادامه داد تا به كيلوا رسيد و آنجا را پسنديد و در آنجا توقف كرد . اين شهر نخست كوچك بود ولى پسرش حسين بن على جزيرهاى را كه نزديك آنجا بود از رئيس قبيلهء بوميان خريد و از اين زمان اقامت آنان در آنجا پايه گرفت و رفتهرفته توسعه يافت و آنجا را به نام كيلوا كيسيواى ناميدند و اين هستهء مركزى شهر آباد و نيرومند كيلوا شد كه بعدها مركز دولت نيرومند و قلمرو گسترده شيرازيان در افريقاى شرقى گرديد . شهرهائى كه شيرازيان در ساحل شرقى افريقا بوجود آوردند عموما در طول ساحل پراكنده بودند و بيشتر آنها در جزيرههاى نزديكى قرار داشت كه به سادگى قابل دفاع باشند . ولى علاوه بر اين جزيرهها شيرازيان تسلط خود را بر نوار ساحلى هم همچنان حفظ مىكردند و در نوار ساحلى هم به بازرگانى و هم به كشت و زرع و باغدارى مىپرداختند و از زمينهاى حاصلخيز آنجا بهره مىگرفتند . پس از مرگ حسين پسرش على به جانشينى او حاكم كيلوا شد او خود را سلطان ناميد و قلمرو حكومت خود را از زنگبار در شمال تا سوفالا در جنوب گسترش داد در دوران سلطنت پسر على سيطرهء اين خاندان گسترش بيشترى يافت و او يك ارتش و ناوگان دريايى تشكيل داد و توانست تمام شهرهاى ساحلى را به استثناى مقديشو به زير فرمان درآورد . الصوافى مؤلف كتاب « السوة فى اخبار كلوه » نام بيست و نه تن از فرمانروايان شيرازى از فرزندان على بن حسين شيرازى را در تاريخ ثبت كرده ولى بدون تاريخ حكومت و بدون رعايت نظم و ترتيب . آخرين فرمانرواى اين خاندان امير ابراهيم شيرازى بوده كه در سال 1502 و اسكودوگاما فرماندهء نيروى دريايى پرتقال كه در ساحل كيلوا لنگر انداخته بود او را به كشتىاش دعوت كرد و او را در آنجا زندانى كرد تا حكومت پرتقال را بر قلمرو خود بپذيرد و چون او نپذيرفت تهديد كرد كه شهر را به آتش بكشد و ويران سازد ناچار پذيرفت كه ساليانه هزار ليره به پادشاه پرتقال خراج بپردازد و -