سرخ است در جنوب بندر معروف آن كشور به نام پورسودان « 1 » ولى در آن دوران كه مورد سخن ما است برطبق وصفى كه از اين منطقه در كتابهاى جغرافيائى قديم مىيابيم محلى بوده است پيوسته به سرزمينى بسيار گسترده و ناشناخته از آن قبائلى از سياهان افريقائى بدوى و بىفرهنگ كه گذشته از اينكه ثروتهاى معدنى و طبيعى سرزمينشان موردنظر بازرگانان بوده خود آنها هم مورد تعدى ماجراجويان و بردهفروشان بودهاند كه آنها را به اسارت مىگرفته يا كودكان آنها را مىدزديدند و همچون كالائى در بازار بردهفروشان مىفروختهاند . اين مردم را در مآخذ عربى بجه و بجياه خواندهاند و ناصرخسرو آنها را بجاويان نوشته .
روش دادوستد ايرانيان در سواكن
مركزى كه بازرگانان ايرانى براى دادوستد و انبار كالاها و لنگرگاه كشتيهاى خود برگزيده بودند نه در اين منطقه ساحلى بلكه در سه جزيرهء نزديك به ساحل آنجا بود كه آنها هم به نام سواكن خوانده مىشدند و شايد نام آنها بوده كه به اين محل ساحلى هم اطلاق شده . ظاهرا اين روش يعنى انتخاب جزاير نزديك به ساحل براى مركز بازرگانى روشى بوده است كه بازرگانان ايرانى در همهء سواحل افريقائى كه در آنجاها آمدورفت يا سكونت داشتهاند عمل مىكردهاند ، و علت آن هم اين بوده كه از بوميان محلى ايمن نبودهاند و ترجيح مىدادهاند كه مسكن اصلى خود و انبار كالا و مخزن اموال و لنگرگاه كشتيهايشان در جزائر داخل دريا و دور از دسترس بوميان باشد و تنها براى معامله و دادوستد با بوميان به ساحل مىرفتهاند و از آنجا كه اين بازرگانان خود صاحبان كشتى بودهاند و در نتيجهء ممارست ممتد در سفرهاى دريائى در امر دريانوردى نيز مهارت داشتند بنابراين اتخاذ اين روش براى آنها
هامش
( 1 ) . اين نام كه فرانسوى است« Port sudan »يادگار دورانى است كه سودان مستعمرهء فرانسويان بوده .