تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى ) — صفحة 127

مساهمون:

ص١٢٧
تلاطم اختلاف هست و فصلهاى زمستان و تابستان در اين دو دريا جابه جا است و به گفتهء او زمستان ما ( يعنى درياى فارس ) تابستان آنجا ( يعنى درياى هند ) است و تابستان ما زمستان آنجا است ، بنابراين نام تيرماهى براى اين كشتيها به اعتبار تيرماه در درياى هند است ، نه تيرماه در درياى فارس و عمان و كشتيهائى را كه در تيرماه به درياى هند سفر كنند تيرماهى گويند . اين توجيه معقول و طبيعى به نظر نمىرسد زيرا وقتى اين نامگذارى كشتى به اعتبار مقاومت آن در برابر طوفانها است معمولا ماهى را كه در همان محل نامگذارى ماه طوفان و تلاطم دريا است انتخاب مىكنند نه ماهى را كه در درياهاى دوردست موسم طوفان و انقلاب دريا است . و وقتى هم يك نوع كشتى به اعتبار قدرت و استحكام آن به نامى خوانده شد معقول نيست كه اين نام برحسب تغيير مسير آن كشتى تغيير كند . توجيه صحيحتر كه هم معقول و هم منطبق با واقع است اين است كه اين نامگذارى در دورانى خيلى قديم و هنگامى صورت گرفته كه در گاهشمارى ايرانى تيرماه در پائيز يعنى همان فصل تلاطم و طوفان درياى فارس و عمان بوده است نه در دورانى كه تيرماه در تابستان قرار گرفته است .

ماه‌هاى ايرانى پيش و پس از اسلام

توضيح اين اجمال آنكه گرچه نام ماه‌هاى ايرانى در پيش از اسلام هم چه در عهد ساسانى و چه اشكانى همين نامهاى امروز يعنى فروردين و ارديبهشت . . . الخ بوده‌اند ولى گردش سال شمسى هميشه ثابت نبوده بلكه در دوره‌هاى مختلف در اثر اهمال در كبيسه يا علل ديگر تغيير مىكرده . بعضى از محققان به استناد قرائن و نشانه‌هايى كه به دست داده‌اند معتقدند كه در دورانى بسيار قديم سال ايرانى با دىماه شروع مىشده و دىماه هم ماه اول بهار بوده و ماه تير در اول پائيز ، و بعضى ديگر از محققان معتقدند كه قديمترين سال ايرانى از اول پائيز و با تيرماه شروع مىشده و در هرحال دوره‌هائى كه تيرماه در قديم در پائيز بوده باعث گرديده كه تيرماه گذشته از