( 146 )
( وَ عَلَى الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا كُلَّ ذِي ظُفُرٍ وَ مِنَ الْبَقَرِ وَ الْغَنَمِ حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُما إِلَّا ما حَمَلَتْ ظُهُورُهُما أَوِ الْحَوايا أَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍ ذلِكَ جَزَيْناهُمْ بِبَغْيِهِمْ وَ إِنَّا لَصادِقُونَ )
: ( و بر كسانى كه يهودى هستند هر حيوان ناخن دارى را حرام كرديم و از گاو و گوسفند نيز پيه را به ايشان حرام كردهايم جز آنچه بر پشت يا بر رودههاى آن باشد يا به استخوان آميخته و پيوسته باشد ، اين بواسطه سركشى آنها بود كه آنها را مجازات نمودهايم و ما راستگويانيم ) ، ( ظفر ) يعنى ناخن كه همان استخوانى است كه بر سر انگشتان مىرويد و ( حوايا ) به معنى رودههاست كه حامل زوايد هضم مىباشند .
و اين در جواب سئوال مقدّر است كه مشركين بگويند كه اگر چهار پايان حلالند ، پس چرا خداوند همين انعام را بر يهود حرام كرده است و در اين آيه مىفرمايد : اگر خداوند طيبّاتى را بر يهود حرام كرده ، بواسطه ظلم و تعدى است كه ايشان در حق فقرا روا داشتند و لذا خداوند به عنوان مجازات مواردى را كه ذاتا حلال بودند بر آنها حرام نمود و در آخر مىفرمايد : ما راستگوئيم و براستى چه كسى از نظر گفتار از خداوند راستگوتر است
( وَ مَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ قِيلًا )
« 1 » .
( 147 )
( فَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقُلْ رَبُّكُمْ ذُو رَحْمَةٍ واسِعَةٍ وَ لا يُرَدُّ بَأْسُهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ )
: ( پس اگر تو را تكذيب نمودند ، بگو پروردگارتان داراى رحمتى وسيع است و عذاب سخت او از گروه مجرمين دفع نخواهد شد ) ، در اين آيه مشركان را به عذاب الهى كه هيچ گريزى از آن نيست تهديد نموده و از آن مىترساند ، البته به گونهاى كه آنها را دچار يأس و نوميدى نمىسازد ، بلكه بيان به گونهاى است كه آميخته به ايجاد اميد و رجاء نيز هست و به همين سبب ، ابتدا عبارت ( ذو رحمة واسعه ) ذكر شده است و آنگاه صحبت از عذاب به ميان آمده تا يأس و نوميدى بر آنها غلبه نكند و با توبه در صدد
هامش
( 1 ) - سوره نساء ، آيه 122 .