[ آيهء ( 157 - 151 ) بيان محرمات دينى ]
( 151 )
( قُلْ تَعالَوْا أَتْلُ ما حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَ لا تَقْتُلُوا أَوْلادَكُمْ مِنْ إِمْلاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَ إِيَّاهُمْ وَ لا تَقْرَبُوا الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ذلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ )
: ( بگو بياييد تا برايتان بخوانم آنچه را كه پروردگارتان بر شما حرام كرده ، اينكه چيزى را شريك او نگيريد و با پدر و مادر نيكى كنيد و فرزندان خود را از بيم فقر نكشيد ، مائيم كه شما و آنها را روزى مىدهيم و اينكه به كارهاى زشت آنچه كه از آنها ظاهر است و آنچه نهان است نزديك مشويد و نفسى را كه خداوند كشتن آن را جز به حق حرام كرده است ، مكشيد ، اينهاست كه خدا شما را به آن سفارش كرده است ، شايد تعقّل كنيد ) ، ( تعالوا ) از ريشه ( علو ) به معناى بلندى و رفعت است ، به اين تقدير كه آمر اين امر در مرتبهء بلندى قرار دارد و ( اتل ) از مادّهء تلاوت است و معنايى نزديك به قرائت دارد و در اين عبارات مردم را دعوت نموده است به اينكه بياييد تا برايتان بخوانم كه خدا چه چيزهايى را حرام كرده و به دنبال آن عين وحى را نقل كرده و محرماتى را نام برده كه اختصاص به شريعت معينى از شرايع الهى ندارد و آن محرّمات عبارتست از :
شرك به خدا ، ترك احسان به پدر و مادر ، ارتكاب فواحش ، كشتن نفس محترمه بدون حق و نيز كشتن فرزندان از ترس فقر و از بيم روزى ، و ادامهء اين محرّمات را نيز در آيهء بعدى بيان مىنمايد ، امّا اينكه شرك را جلوتر از ساير گناهان ذكر كرده به جهت اين است كه شرك ظلم عظيمى است كه با ارتكاب آن هيچ اميدى به مغفرت خداوند نيست و همهء معاصى به آن منتهى مىشود
( إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ )
« 1 » ، ( خداوند هرگز شرك به خود را نمىبخشد ، امّا كمتر از آن را از هر كس بخواهد مىبخشد ) .
و آنگاه به عنوان تالى تلو توحيد ، مسأله احسان به پدر و مادر را مطرح مىكند و در
هامش
( 1 ) - سوره نساء ، آيه 48 .