( 99 )
( وَ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجْنا بِهِ نَباتَ كُلِّ شَيْءٍ فَأَخْرَجْنا مِنْهُ خَضِراً نُخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُتَراكِباً وَ مِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِها قِنْوانٌ دانِيَةٌ وَ جَنَّاتٍ مِنْ أَعْنابٍ وَ الزَّيْتُونَ وَ الرُّمَّانَ مُشْتَبِهاً وَ غَيْرَ مُتَشابِهٍ انْظُرُوا إِلى ثَمَرِهِ إِذا أَثْمَرَ وَ يَنْعِهِ إِنَّ فِي ذلِكُمْ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ )
: ( و اوست آنكه از آسمان آب نازل كرده و به وسيله آن همهء روئيدنىها را پديد آوردهايم و از جمله سبزهاى كه از آن دانههاى روى هم چيده پديد آوردهايم و از نخل و از گل آن خوشههاى آويزان و باغها از انگورها و زيتون و انار كه مانند هم يا متفاوتند ايجاد كرديم ، بنگريد به ميوهء آن هنگام ثمر دادن و رسيدنش ، همانا در اينها براى گروهى كه ايمان مىآورند نشانهها و آياتى وجود دارد ) ، ( سماء ) به معناى سمت بالا و فوق است و شامل هر چيز كه بر سر آدمى سايه بيافكند مىشود ، پس منظور آيه اين است كه خداوند مىفرمايد : ما به وسيله آبى كه از آسمان مىفرستيم گياهان را مىرويانيم و آن قوهء رويش و نموّى كه در نباتات هست به ظهور درآورده و گياهان و درختان و آدميان و ساير حيوانات را رشد مىدهيم .
( خضر ) به معناى سبز است و ( تراكب حبّ ) انعقاد بعضى بر بالاى بعضى ديگر مىباشد ، نظير خوشهء گندم و ( طلع ) اوّلين مرحله ظهور خرما بر شاخههاى نخل است و ( قنوان ) خوشههاى خرما را گويند و ( دانيه ) به معناى نزديك و ( مشتبه و غير متشابه ) به معناى هم شكل و مخالف در شكل نوعى است و ( ينع ) ميوه و رسيدن آن را گويند .
خداى متعال در اين چند آيه چند مورد از مواردى را كه بدست قدرت خود آفريده ، خاطر نشان مىسازد تا آنها كه داراى عقل و بصيرت مىباشند در خلقت آنها نظر كرده و بدين وسيله به يگانگى خداى متعال راه يابند و بعضى از آن موارد امورى مربوط به زمين هستند ، مثل شكافتن دانه گياهان و هستههاى درختان و بعضى ديگر امورى هستند مربوط به آسمان ، مانند ، پديد آوردن شب و روز و بوجود آوردن آفتاب و ماه و ستارگان و بعضى ديگر به خود انسان مربوط مىباشند ، مثل چگونگى ايجاد نوع بشر از يك تن واحد و بعضى مربوط به همه فقرات مذكور مىباشند ، مثل بارش باران و