( 93 )
( وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَوْ قالَ أُوحِيَ إِلَيَّ وَ لَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَيْءٌ وَ مَنْ قالَ سَأُنْزِلُ مِثْلَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ وَ لَوْ تَرى إِذِ الظَّالِمُونَ فِي غَمَراتِ الْمَوْتِ وَ الْمَلائِكَةُ باسِطُوا أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذابَ الْهُونِ بِما كُنْتُمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ وَ كُنْتُمْ عَنْ آياتِهِ تَسْتَكْبِرُونَ )
: ( و چه كسى ستمكارتر از كسى است كه به خدا دروغى ببندد يا بگويد ، به من وحى شده ، در حالى كه به او چيزى وحى نشده و يا بگويد ، به زودى من نيز مانند آنچه خدا نازل كرده ، نازل مىكنم ؟ اگر ببينى ستمكاران را كه در گردابهاى مرگ هستند و فرشتگان دستهاى خويش را گشوده و مىگويند ، جانهاى خويش برآوريد ، امروز به گناه آنچه به ناحق دربارهء خدا مىگفتيد و از آيههاى او تكبّر مىورزيديد به عذاب خفّت و خوارى جزا داده مىشويد ) ، همچنانكه در آيات قبلى گفته شده ، شنيعترين ظلمها شرك به خداست و در اين آيه جز اين مورد ، دو مورد ديگر از موارد ظلم را كه شديدترين مراتب آن است و عقل در زشتى آن ترديدى ندارد به صورت سئوال ذكر نموده است ، اوّل ) : اينكه كسى به دروغ ادّعاى نبوت كند و مسلّم است كه شايسته نيست كسى كه به او وحى نمىرسد ، ادّعاى اين امر را بكند و در واقع گفتن چنين سخنى به مسخره گرفتن حكم خدا و آيات الهى است .
دوّم ) : اينكه شخصى ادّعا كند كه به زودى مىتواند مانند قرآن را نازل كند و اين سخن هم بديهى است كه استهزاء به قرآن كريم است و نوعى استكبار و برترى جوئى نسبت به خداوند و آيات الهى مىباشد .
و هر سه اين موارد يعنى شرك به خدا و شفيع قرار دادن بتها در درگاه او ، ادّعاى نبوّت و ادّعاى توانايى بر نزول قرآن از شنيعترين موارد ظلم مىباشند .
در فراز بعدى ( غمر ) به معناى پوشانيدن و پنهان كردن چيزى است به طوريكه هيچ اثرى از آن آشكار نماند و لذا آب عميق و جهالت و گرفتارى و شدّتى را كه به انسان غلبه پيدا كند ( غمر ) مىگويند و ( غمرات موت ) همان معناى اخير است ، يعنى سكرات و شدّت و سختى كه انسان را در خود فرو مىبرد ، و ( بسط ملائكه ) به معناى شروع به