شيطانى و استغناى پوشالى و خيالى را يكى پس از ديگرى به توحيد و درك حقايق و نزديكى به خدا و تواضع رحمانى و فقر و عبوديّت تبديل مىنمايد .
اگر چه كه ما نظر به اينكه موجوداتى مادّى و خاك نشين هستيم ، نمىتوانيم آنطور كه شايسته است اين حقايق را درك كنيم ، امّا تدبّر و دقّت و تعمّق ما را به تصديق كليّاتى از اين حقايق رهنمون مىگردد ، پس طريق وصول به حقيقت همانا نفس است و در حديثى كه شيعه و سنى از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم نقل كردهاند فرموده است : ( من عرف نفسهء فقد عرف ربّهء ) ، ( هر كس خود را بشناسد ، خداى خود را خواهد شناخت ) .
[ آيهء ( 109 - 106 ) گواه گرفتن هنگام وصيّت ]
( 106 )
( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهادَةُ بَيْنِكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِينَ الْوَصِيَّةِ اثْنانِ ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ أَوْ آخَرانِ مِنْ غَيْرِكُمْ إِنْ أَنْتُمْ ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَأَصابَتْكُمْ مُصِيبَةُ الْمَوْتِ تَحْبِسُونَهُما مِنْ بَعْدِ الصَّلاةِ فَيُقْسِمانِ بِاللَّهِ إِنِ ارْتَبْتُمْ لا نَشْتَرِي بِهِ ثَمَناً وَ لَوْ كانَ ذا قُرْبى وَ لا نَكْتُمُ شَهادَةَ اللَّهِ إِنَّا إِذاً لَمِنَ الْآثِمِينَ )
: ( اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، شهادتى كه براى يكديگر در حالت احتضار و هنگام اداى وصيّت مىدهيد ، مىبايد كه دو تن از شما يا ديگران به آن شاهد باشند و اگر مصيبت مرگ براى شما در سفر پيش آيد و دو نفر مسلمان نيافتيد تا وصيّت شما را تحمّل كنند ، دو نفر از اهل كتاب را شاهد بگيريد و در صورتى كه ورثه دربارهء اين دو شاهد سوء ظن داشتند ، آن دو را بعد از نماز باز داشت كنيد تا سوگند ياد كنند كه ما شهادت خود را به منظور سود مادّى تحريف نكرده و شهادت خداى را كتمان نكردهايم ، اگر چه رعايت جانبدارى از خويشان باشد و اگر چنين كنيم در اين صورت ما از گنهكاران خواهيم بود ) ، خطاب به مؤمنين است و حكم مختص به آنهاست و ما حصل معناى آيه اين است كه اگر يكى از مسلمانان در سفر احساس كرد كه اجلش فرا رسيده و خواست وصيتى كند مىبايد دو شاهد عادل از مسلمانان را در حين وصيت گواه بگيرد و اگر مسلمانى نيافت ، دو نفر از يهود و نصارى را گواه بگيرد و اگر بعد از مرگش ورثهء او اين وصيت را نپذيرفتند و دربارهء آن سوء ظنّ