خدا و روز جزاست « 1 » ، و ( تقوى ) به معناى مراقبت و ملازمت بر اوامر و نواهى پروردگار مىباشد ، پس بازگشت معناى تعاون بر نيكى و تقوى به اين است كه امّت اسلامى بايد بر ايمان و عمل صالح ناشى از تقواى الهى اجتماع نمايند و اين امر همان صلاح و تقواى اجتماعى است و در مقابل ، تعاون بر گناه ( يعنى عمل زشت كه موجب عقب ماندگى از زندگى سعادتمندانه است ) و تعاون بر عدوان ( به معناى تعدّى بر حقوق حقّه مردم و سلب امنيّت از جان و مال و ناموس آنان است ) قرار مىگيرد ، كه خداوند از اين اعمال نهى مىفرمايد و در آخر با مؤكّد نمودن مجدّد مىفرمايد : از خدا پروا داشته باشيد ، چون خداوند در عقاب كردن سختگير و شديد است .
و در حديث آمده است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم فرمود : از قلبت بپرس و از درون و باطن خود جستجو كن ، هر عملى كه قلب تو به آن آرامش بيابد و نفس تو به آن مطمئن شود ، برّ و نيكويى است و هر چه قلب تو از آن گريزان باشد و در باطن خود نسبت به آن ترديد داشته باشى آن عمل اثم و گناه است ، اگر چه كه مردم تو را به آن امر فتوى دهند و برايت جايز شمارند .
و نيز فرمود : آنچه نفست از آن گريزان است ، پس آن را رها كن ، و در جاى ديگر آمده است « هر كس از عمل بد خود غمگين شود و از عمل نيك خود مسرور گردد ، مؤمن است » .
و در حديث ديگر مىفرمايد : نيكى ، حسن خلق است و گناه آن چيزى است كه نفس تو از آن گريزان است و دوست ندارى كه مردم از انجام آن امر توسط تو مطلع و آگاه شوند .
[ آيهء ( 5 - 3 ) بيان محرّمات ، احكام صيد و چگونگى معاشرت با اهل كتاب ، و مسأله ولايت در غدير خم ]
( 3 )
( حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَ ما أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَ الْمُنْخَنِقَةُ وَ الْمَوْقُوذَةُ وَ الْمُتَرَدِّيَةُ وَ النَّطِيحَةُ وَ ما أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا ما ذَكَّيْتُمْ وَ ما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَ أَنْ
هامش
( 1 ) - سوره بقره ، آيه 177 .