نورزد خدا حتما ساير گناهان او را مىآمرزد و بر خدا واجب است كه چنين كند ، خير چون در اين صورت حاكمى ما فوق خدا خواهد بود كه او را محكوم مىكند و قاهرى خواهد بود كه او را مقهور سازد در حالى كه چنين نيست ، بلكه خداوند مطابق حكمت و مصلحت خود هر كس را اراده كند مىآمرزد و اين آمرزش از دو راه است ، يا شفاعت شفاعت كنندگان و يا بوسيله اعمال صالحهء خود افراد گناهكار ، چون عمل صالح ، گناه را محو مىكند .
( 49 )
( أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشاءُ وَ لا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا )
: ( مگر كسانى كه خود را به پاكى مىستايند نمىبينى ، بلكه خدا هر كس را بخواهد پاك و تزكيه مىكند و هيچ يك از مردم حتّى به اندازهء دانه خردلى ستم نمىشوند ) ، ( زكات ) نموّى است كه از ناحيهء بركت خداى متعال حاصل مىشود و تزكيه نمودن انسان در مورد نفس خودش به دو وجه مىباشد ، يكى به عمل است « 1 » ، كه بسيار پسنديده است و يكى ديگر تزكيه به زبان است كه شخصى خودش را ستايش كند و اين امرى مذموم و ناپسند مىباشد « 2 » ، و يا به آنست كه عدالت شاهدى مورد تأييد قرار بگيرد ، پس يهود خود را ستايش مىكردند و مىگفتند : ما پسران خدا هستيم و مورد محبت خدا قرار داريم و يا مىگفتند : آتش جز چند روزى به ما نخواهد رسيد و همچنين خود را تافتهء جدا بافته از مردم و جزء اولياء خدا مىدانستند ، امّا خداوند مىفرمايد : خدا هر كس را بخواهد تزكيّه مىكند و به مجرّد ادّعا نيست ، چون اگر انسان به فضايل نفسانى آراسته گردد ، همانا به فضل و يارى خدا به اين مرحله رسيده ، اما اگر براى نفس خود استغناء و استقلال قائل شود ، همانا به خدا شرك ورزيده و در الوهيّت و ربوبيّت خود را شريك خدا قرار داده ، در حالى كه مقام انسان ناتوانى كه حتى قادر نيست پشهاى را از
هامش
( 1 ) -قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها، ( سوره شمس ، آيه 9 ) .
( 2 ) -فَلا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ، ( سوره نجم ، آيه 32 ) .