( 27 )
( تُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ تُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ )
: ( تو شب را در روز نهان سازى و روز را در شب فرو مىبرى ) ( ايلاج ) به معناى داخل كردن است و مراد از آيه همان تفاوت وضع شب و روز و بلندى و كوتاهى آن به حسب اختلاف عرض جغرافيايى شهرهاست و همچنين در طول فصول كه روزهاى زمستان كوتاه و شبهاى آن طولانى است و در فصل تابستان روزها طولانى و شبها كوتاه مىباشد ،
( وَ تُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ تُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ )
: ( و زنده را از مرده و مرده را از زنده برمىانگيزى ) مانند بيرون آوردن مؤمن از صلب پدر كافر و بيرون آوردن كافر از صلب مؤمن ، چون خداى متعال ايمان را حيات و نور و كفر را مرگ و ظلمت خوانده است ،
( أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ ، كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها )
« 1 » ، ( آيا آنكس كه مرده و او را زنده مىكنيم و به او نورى مىدهيم كه با آن در ميان مردم زندگى كند مانند كسى است كه در تاريكى باشد و از آن خارج نمىشود ؟ ) ، و يا خلق كردن زندگان از خاك مرده و سپس ميراندن و باز گرداندن آنها به خاك و يا زنده كردن گياهان از دانهء بى روح و يا زنده كردن زمين مرده .
و در اين آيه قوّت و تعبيرى وجود دارد كه بر ادبا پوشيده نيست ، كما اينكه در مقابله بين اين آيه و بين اعطاء عزّت و باز ستاندن آن لطف و زيبايى آشكارى وجود دارد ،
( وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ )
: ( و هر كه را بخواهى بىحساب روزى مىدهى ) پس اين جمله بيان مطالب قبل است ، يعنى دادن ملك و عزّت و ايلاج و احياء و اماته همه بدست توست ، لذا متصرف در امور خلق تويى و بر امر آنها غالبى و هر كس را بخواهى بىحساب روزى مىدهى .
[ آيهء ( 32 - 28 ) نهى از ولايت كفّار و امر به ولايت خدا و رسول ]
( 28 )
( لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ )
: ( مؤمنين نبايد كفّار را
هامش
( 1 ) - سوره انعام ، آيه 122 .