آن نزديكى مقدور باشد . چون بطريقى كه قلم اعجاز شيم بشرح آن پرداخت زكى خان وارد اصفهان و باطمينان خاطر قبض و بسط امور را وجههء همت ساخته ، هنوز آشيان را گرم و دل مردم را بمتابعت خود نرم نكرده بود كه خبر رسيد موكب ظفر آثار ، چون سيلى بىزنهار ، روى به اين ديار آورده است . مفصل اين مجمل آنكه :
در حالتى كه جهان حشر و درياى تيغ و خنجر ، يعنى معسكر ظفر اثر ، بدار الارشاد اردبيل ورود و تحويل و چون صحت در جسم عليل قرار فرمودند و توجه بجانب بلاد آن طرف آب را پيشنهاد خاطر خطير نمودند . آن معاملهء كيفيت عصيان و طغيان زكى خان و تسلط او باصفهان و قيد و حبس آن خطهء فردوسنشان معروض مقيمان آستان كروبيان پاسبان گرديده ، در ساعت جميع سران و سركردگان موكب سعادت مبانى از عراق و آذربايجان بحضور فيض گنجور طلب داشته ، بدست صدق پرده از روى مستورات حكايت برداشته و عزيمت حركت صوب شيروانات و غيره را بتوجه جانب عراق تبديل و مقرر فرمودند كه فتحعلى خان افشار و غيره و امرا و اعيان آذربايجان با كوچ و بنه و اولاد و احفاد ملتزم ركاب سعادت بنياد بوده ، حكم عالم مطيع را متابعت نمايند . پس محصلين جهت تحريك كوچ و بنهء مذكوره به اطراف بلاد الكاى مزبور رفته ، در اندك زمانى همگى در موكب خديو كشور فيروزى مجتمع و جميع امرا و اعيان و اعاظم الكا نيز ركاب نصرةانگيز را ملتزم و درخصوص رسانيدن مژدهء توجه خديو آفاق بعراق ساير و بهرسو رسانيدند . از جمله امراى عظيم الشان الكاى آذربايجان كه الحق هريك صاحب كشورى و هركدام خداوند لشكرى دنبالهداران رايات ظفر پرچم و سعادت اندوزان ملازمان ركاب فتح توأم . اولا آزاد خان افغان بود كه بعد از شكستن نخل بلند دولتش از تيشهء نيروى محمد حسن خان برسم هزيمت بميان اكراد حكارى و به لباس رفته ، بعد از چندى از آنجا متوجه جانب بغداد بود . مدتى نيز در آنجا توقف كرده ، از بغداد عازم سمت گرجستان و
تاريخ گيتى گشا ( در تاريخ سلسله زنديه ) ( فارسى ) — صفحة 113
مساهمون: محمد صادق موسوى اصفهانى
ص١١٣