و رشيد الدّين وطواط بر سر جنازهء او مىگريست و بدست اشارت به دو مىكرد و مىگفت
شاها فلك از سياستت مىلرزيد * پيش تو بطبع بندگى مىبرزيد « 1 »
صاحبنظرى كجاست تا در نگرد * تا آن همه مملكت بدين مىارزيد
بعد از چهار روز واقعهء او فاش كردند و ايل ارسلان با لشكر بجانب خوارزم حركت كرد و در راه تمامت امرا و لشكر با او بيعت كردند و برادر خردتر سليمانشاه را كه در ناصيهء او اثر عصيان مشاهده مىنمود مقيّد گردانيد و اتابك او « 2 » اغلبك « 3 » را سياست كرد و سيّم رجب اين سال بر تخت خوارزمشاهى نشست و جماعتى كه سر راستى نداشتند بگرفت و امرا و ديگر لشكرها را مواجب و اقطاعات زيادت از آنچ در عهد پدرش داشتند اطلاق كرد « 4 » و خيرات بسيار فرمود و ركن الدّين محمود خان بتهنيت جلوس او و تعزيت پدرش رسول فرستاد ، و چون خبر سلطان سنجر كه در بيست و ششم ربيع الأوّل سنهء اثنتين و خمسين و خمسماية بجوار حقّ انتقال كرده بود برسيد سه روز اهل خوارزم در تعزيت بنشستند ، و در سنهء ثلاث و خمسين و خمسماية جماعتى از سروران قرلغان « 5 » كه مقيم ماوراء النّهر بودند مقدّم ايشان لاجين بك و پسران بيغو « 6 » خان و امثال ايشان از خان سمرقند جلال الدّين علىّ بن الحسين كه معروف بود بكوك ساغر « 7 » بگريختند و « 8 » بخوارزم آمدند كه بيغو « 9 » خان را كه سرور قرلغان « 10 » بود بكشت و در قصد سروران ديگرست خوارزم شاه ايل
هامش
( 1 ) كذا فى ا ، ب ج د ه : مىورزيد ،
( 2 ) ا ج كلمهء « او » را ندارند ،
( 3 ) د : اغليك ،
( 4 ) ا ه : كردند ،
( 5 ) كذا فى ه ، ب : قرلعان ، ا : قراحان ، د : قراخان ، ج : قراخوان ،
( 6 ) كذا فى ب ج ه ، ا : بيعو ؟ ؟ ؟ ، د : بيعو ،
( 7 ) كذا فى ه ( ؟ ) ، ا ب : بكوك ساعر ( ؟ ) ، د : بكوك شاعر ، ج اين دو كلمه را ندارد ،
( 7 - 8 ) كذا فى ج ، ب بخطّ الحاقى : رنجيده ، ا د ه ندارد ،
( 9 ) كذا فى ه ، ب ج : بيغو ؟ ؟ ؟ ، د بيغو ، ا : تبعو ؟ ؟ ؟ ،
( 10 ) كذا فى ه ، ا : قرلعان ، ب : قرلعان ، د ج : قزاخان ،