با جمعى از امرا با سى هزار مرد كار روان كرد و بجانب قفچاق و سقسين و بلغار كوكتاى « 1 » و سنتاى « 2 » بهادر را با مثل آن لشكر بفرستاد و همچنين بجوانب تبّت و سلنگاى و غير آن كموبيش آن « 3 » نامزد گشت و بجانب ختاى عزيمت حركت بنفس خويش و برادران مقرّر فرمود و شرح حال در عقب اين ذكر مثبت مىشود تا كيفيّت و چگونگى هريك از آن معلوم گردد ان شاء اللّه العزيز ،
ذكر حركت پادشاه جهان قاآن بجانب ختاى و فتح آن ،
چون پادشاه جهانرا بمباركى افسر خسروى بر سر نهادند و عروس ملك را در آغوش كفاءت او نشاندند و لشكرها باقاليم ربع مسكون روان كرد عزيمت حركت مبارك بجانب اقليم ختاى بتصميم رسانيد و برادران او جغاتاى « 4 » و الغ نوين « 5 » و ديگر پسران در خدمت او برفتند با چندان مرد نهنگآساى كه اطراف بيابان از لمعان سلاحها و تصادم خيول دريائى مىنمود در تموّج و تلاطم طول و عرض آن مدرك نه و كنار و ميان محسوس نه هامون از ازدحام كتايب با هضاب سرافرازى كرد و تلال از وطآت سواران و اسبان پاىمال شد ،
يقود الخميس الحر « 6 » غصّ به الفلا * * و اصبح هام الأكم و هو مشدّخ
ابتدا بشهرى رسيدند كه نام آن خوجاتبو نسقين « 7 » گويند و بر لب رود
هامش
( 1 ) كذا فى ب ج ه ، آ : كوكتاى ؟ ؟ ؟ ، د : كوكناى ،
( 2 ) كذا فى آ ب ج ه ، د : سنيا ، جامع التّواريخ طبع بلوشه ص 18 : سونداى - معلوم نيست اين كلمه تصحيف سبتاى سردار معروف است يا آنكه اين شخص كسى ديگر است و مظنون آنست كه تصحيف است ،
( 3 ) ج : لشكر ،
( 4 ) د ه : جغتاى ، ج : جيغتاى ،
( 5 ) لقب تولى خان است ،
( 6 ) ب : الجمر ، ه : البحر - تصحيح اين كلمه ممكن نشد ،
( 7 ) كذا فى ب ، آ : حوحاسوسفين ؟ ؟ ؟ ، ج : جوجا بنويسقين ، ه : چوخاسويسقين ، و : جوجانبوبسفين ، د : خوجا ، - نام اين شهر در نقشهء تاريخى شپرونر منكه (Menke Spruner) نمرهء 87 بدين طريق مسطور است :Koguigangui