ذكر رفتن ترباى تقشى « 1 » بطلب سلطان جلال الدّين ،
چون جغتاى بازگشت و سلطان جلال الدّين را نيافت چنگز خان تورباى تقشى « 2 » را با دو تومان لشكر مغول نامزد كرد تا بر عقب او از آب سند بگذشت تا بكنار بيه « 3 » رسيد و آن بيه « 4 » ولايتى است از هندوستان كه قمر الدّين كرمانى داشته بوده يكى از امراى سلطان برو مستولى شده بود و قلعهء بيه « 5 » را كه از حصنهاى محكم بود مستخلص گردانيد و كشش بسيار كرد و متوجّه مولتان شد و در مولتان سنگ نبود بفرمود تا از آنجا حشر براندند و از چوب عمدها « 6 » ساخت و به سنگ منجنيق پر كرد و بر آب انداختند چون آنجا رسيد منجنيق بر كار كرد و از باره بسيار بينداخت و نزديك رسيد كه مسلّم شود شدّت حرارت هوا مانع مقام آمد و تمامت ولايت مولتان و لوهاوور را غارت و كشش كرد و از آنجا بازگشت و از آب سند بگذشت و با غزنين آمد بر عقب چنگز خان روان گشت ،
ذكر يمه « 7 » و سبتاى « 8 » بر عقب سلطان محمّد ،
چنگز خان چون بسمرقند رسيد و بر مدار آن حلقه كشيد خبر شنيد
هامش
( 1 ) كذا فى آ ، تورتاى تقشى ؟ ؟ ؟ ، ج : نرناى ؟ ؟ ؟ نفشى ، د : تورتاى نقشى ، ه : تورتاى نخشبى ،
( 2 ) آ : تورباى نفشى ؟ ؟ ؟ ، ب : تورباى نفشى ؟ ؟ ؟ ، ج : نرناى تفشى ؟ ؟ ؟ ، د : تورتاى نقشى ، ه : تورتاى نخشبى ،
( 3 ) كذا فى د و جامع التّواريخ طبع برزين ج 3 ص 129 ، آ ه : پنه ؟ ؟ ؟ ، ب ج : بنه ؟ ؟ ؟ ،
( 4 ) كذا فى د ، ه : پنه ؟ ؟ ؟ ، ب : پيه ، آ : ننه ؟ ؟ ؟ ، ج ندارد ،
( 5 ) كذا فى د ، ه : پنه ؟ ؟ ؟ ، آ ج : بنه ؟ ؟ ؟ ، ب : بنده ؟ ؟ ؟ ، - و بغايت مستبعد است كه مقصود تتّه شهر معروف سند باشد زيرا كه تتّه قريب چهل فرسخ در جنوب مولتان و تقريبا در مصبّ رود سند واقع است و حال آنكه جوينى گويد كه ترباى تقشى بعد از عبور از آب سند ( از نواحى پيشاور و غزنين ) ابتدا بيه را فتح نمود بعد عازم مولتان گشت ،
( 6 ) د : عمودها ،
( 7 ) د : يمد ، جامع التواريخ همهجا : جبه ،
( 8 ) ب ج ه در غالب مواضع : سنتاى ، د : سيناى ، جامع التّواريخ همهجا : سوبداى ،