بامارت و شحنگى ناحيت بخارا فرمان داد ببخارا آمد و بخارا اندكى روى بعمارت نهاد تا چون از حكم پادشاه جهان حاتم آخر الزّمان قاآن مقاليد حكومت در كفّ اهتمام صاحب يلواج « 1 » نهاد شذاذ و متفرّقان كه در زوايا و خبايا مانده بودند بمغناطيس عدل و رأفت ايشان را با اوطان قديم جذب كرد و از بلدان و امصار و اقاصى و « 2 » اقطار روى بدانجا نهادند و كار عمارت بحسن عنايت او روى به بالا نهاد بلك درجهء اعلى پذيرفت و عرصهء آن مستقرّ كبار و كرام و مجمع خاصّ و عامّ گشت ناگاه در شهور سنهء ستّ و ثلثين و ستّماية از تاراب « 3 » بخارا غربالبندى در لباس اهل خرقه خروجى كرد و عوامّ برو جمع آمدند تا كار به جائى ادا كرد كه فرمان رسانيدند تا تمامت اهالى آن را بكشند صاحب يلواج « 4 » چون دعاء نيك دافع قضاى بد شد و بواسطهء شفقت و اعتناء او بلاى ناگهان ازيشان دفع كرد و باز عرصهء آن رونقى و طراوتى پذيرفت و آب با روى كار آمد و روزبروز فيض فضل واجب الوجود كه سبب آن مرحمت و شفقت سر تا سر بساط عدل و جودست بدست شفقت محمود و درّ آن دريا مسعود « 5 » چون آفتاب تابنده است و اكنون از بلاد اسلام هيچ شهرى در مقابله و موازات آن نمىافتد از ازدحام خلايق و كثرت صامت و ناطق و اجتماع علما و رونق علم و طلبهء آن و تشييد مبانى خير و دو بقعهء عالى ايوان محكم بنياد كه درين تاريخ درين رقعه معمور شد يكى مدرسهء خانى كه سرقويتى « 6 »
هامش
( 1 ) آ : يلواح ، ه : بلواج ،
( 2 ) ب واو را ندارد ،
( 3 ) ج : ارباب ، د : از ارباب ، ه : تارات ،
( 4 ) آ : يلواح ، ه : بلواج ،
( 5 ) كذا فى د ، ب ج ه : در آن ديار مسعود ، آ : در آن درياى مسعود ، - مقصود صاحب اعظم محمود يلواج و پسرش مسعود بيك است ، محمود يلواج از جانب اوكتاى قاآن بن چنگيز خان حاكم ممالك ختاى يعنى چين شمالى بود و مسعود بيك حاكم بلاد اويغور و ختن و كاشغر و ماوراء النّهر تاكنار جيحون ( جامع التّواريخ طبع بلوشه ص 85 - 86 ) ،
( 6 ) آ : سرقوينى ؟ ؟ ؟ ، ب : سرقوينى ؟ ؟ ؟ ، ج : سرقوئى ؟ ؟ ؟ ، د : سرقوتنى ، ه : سرقوتين ، - سرقويتى بيكى كه باختلاف مواضع سرقوتى و سرقوقتى و سرقوقيتى و سيورقوقتيتى نيز نويسند دختر چاكمبو برادر اونك