حذف ياء در طريقهء معموله بسيارى از اوقات چنان كه هركس حسّ كرده است باعث التباس مىشود چه در اين طريقه حال اضافت و توصيف با حال تنكير و خطاب همه بيك نهج نوشته مىشود چون : خانهء من ( اضافت ) ، خانهء بزرگ ( توصيف ) ، خانهء [ ى ] بزرگ ( تنكير ) ، تو در خانهء [ ى ] ( خطاب ) ، و واضح است كه تأديهء معانى مختلفه به صورت واحده و تعبير از تلفّظات متفاوته بيك علامت مشتركه قطعا مستلزم ابهام و التباس است « 1 » ،
5 - در اضافه يا وصف كلمات مختومه بالف در اين نسخه فقط سه طريقه معمول است اوّل ، اظهار كسرهء اضافت يا توصيف بر همزه چون :
مقتضاء فضيلت ، جنگهاء سخت ، استيلاء اشرار ، و نحو ذلك و اين طريقه در اين نسخه اغلبيّت دارد ، - دوّم ، اظهار كسرهء اضافت يا توصيف
هامش
« - هء ى » و در حال خطاب « - ه اى » استعمال مىكند و اين املا در طبع كتاب مذكور باهتمام پرفسور برون و راقم سطور محفوظ داشته شده است ، مثال حال تنكير :
بيوهى ( ص 2 ) ، شرذمهءى ( ص 4 ) ، مؤامرهى ( ص 6 ) ، مقدّمهى ( ص 8 ) ، كلمهى ( ص 11 ) ، سرمايهى ( ص 140 ) ، و هكذا ، حال خطاب : حوالت كردهاى ( ص 8 ) ، هركجا ذكر او بود تو كهاى ، جمله تسليم كن به دو تو چهاى ( ص 218 ) ، ورنه تو چنين سخت كمان نيز نهاى ( ص 219 ) ، و همچنين در كتاب تذكرة الأولياء شيخ عطّار طبع نيكلسون احيانا در حال خطاب « - هءى » استعمال مىكند : اى مسكين تو در همه عمر خذايرا جنين بندهء بوذهءى ( ص 99 ) ، بس قادر نهءى كه ملك الموت را از خود دفع كنى ( ص 101 ) ، اين مالها نه از وجه نيكو بدست آوردهءى ( ص 111 ) ، تو بارى كهءى كه اين دامنت گرفته است ( ص 114 ) ، و همچنين در كتاب راحة الصّدور آتى الذّكر نسخهء كتابخانهء ملّى پاريس و ترجمهء تفسير طبرى نسخهء ايضا و غير ذلك من النّسخ ،
( 1 ) مثلا در اين عبارت « هفتهء ديگر خواهم آمد » معلوم نيست مراد كاتب هفتهء آينده است ( توصيف ) ، يا هفتهء [ ى ] ديگر يعنى يكى از هفتهاى آينده ( تنكير ) ، و همچنين خانهء بزرگ و پردهء سفيد و پشتهء بلند و نحو ذلك كه در جميع اين گونه موارد حال توصيف به حال تنكير مشتبه مىشود با فقدان قرينهء حاليّه ، - و در اين اواخر بعضى اين طريقه را تعميم داده ياء نسبت را نيز بمشاكلت ياء تنكير و خطاب در كتابت حذف كنند چون ملّا حسين بشرويه ( تلفّظ : بشرويهاى ) ، و ميرزا محمّد رضاى قمشهء ( قمشهاى ) ، و آبادهء كمرهء و نحو ذلك ، و اين ركيكتر از ساير صور متقدّمه است ،