در سنهء 840 بوده است پس معلوم مىشود كه اين نسخهء جهانگشاى قبل از اين تاريخ استنساخ شده بوده است ،
خصايص رسم الخطّى اين نسخه - اين نسخه نيز غالب خصايص رسم الخطّى نسخ قديمه در آن مجتمع است ، در طريقهء 2 ، 4 ، 5 ، 10 ، 12 ، 13 ، از خصايص آ بعينه مانند نسخهء آ است ، و در طريقهء 9 ، 11 ، 14 برسم جديد است ، و بعضى املاهاى مخصوص به خود نيز دارد از قرار ذيل : -
1 - تقريبا بطور كلّى جميع ذالهاى فارسى را ذال با نقطه نوشته است ،
2 - مانند نسخهء ب « كه » را بدون استثنا « كى » با ياء نوشته است ، ( رجوع كنيد بشمارهء 3 از خصايص آ و ب ص ص و صد ) ،
3 - در كلمات مانند رفتهام ، بندهام ، رفتهايم ، بندهايم رفتهايد ، بندهايد ، رفتهاند بندهاند رفته است ، بنده است ، بطور عموم ( باستثناى بسيار قليلى ) الفات « ام » و « ايم » و « ايد » و « اند » و « است » را حذف مىنمايد و بجاى آن همزهء فوق هاء مخفيّه مىگذارد بدين صورت : رفتهءم ، بندهءم ، رفتهءيم ، بندهءيم ، رفتهءيد ، بندهءيد ، رفتهءند ، بندهءند ، رفتهءست ، بندهءست ،
4 - تقريبا بدون استثنا ياء تنكير و ياء خطاب و نحو آن را بعد از هاء مخفيّه « 1 » بر خلاف آنچه الآن مشهور است در كتابت ظاهر ميسازد چون :
خانهءى ، هفتهءى ، قبيلهءى ، تو آمدهءى ، تو رفتهءى ، و نحو ذلك كه اكنون خانهء ، آمدهء الخ مينويسند بحذف ياء در كتابت ، و در اين فقره بسيارى از نسخ قديمهء ديگر غير جهانگشاى نيز با اين نسخه اشتراك دارند « 2 » ، و چه خوب ميشد اگر اين طريقهء قديمه مجدّدا معمول ميگرديد چه اوّلا يائى كه در تلفّظ ثابت است بچه دليل بايد در كتابت حذف شود ، ثانيا
هامش
( 1 ) اعمّ از هاء مخفيّهء واقعى در كلمات فارسى چون خانه و هفته يا تاء تأنيث عربى كه در بعضى موارد در طىّ زبان فارسى بطور هاء مخفيّه استعمال مىشود چون طايفه و قبيله و كبيره و صغيره و نحو ذلك ،
( 2 ) از جمله كتاب المعجم فى معابير اشعار العجم نسخهء قديمى ( بدون تاريخ ) موزهء بريطانيّه كه دائما در حال تنكير « - ه ى » يا