كه از نسبت « 1 » رنگشان تيره شب * به لب خندهء صبح نگشود « 2 » لب
اعادى بىدين « 3 » و تيرهدلان عارى از نور هدايت و يقين ، دود « 4 » مثال ، آتش فشانى « 5 » و غبارآسا با وجود پريشانى ، باد جولانى مىنمودند و به انداختن توپ و تفنگ و به آتش ، « 6 » گره حيرت « 7 » از دل مىگشودند . چون آن قلعهء فسيح الفضا « 8 » ماننده كرهء غبرا با وجود متانت و استحكام به خندقى كه ثانى درياى محيط تواند شد ، محاط بود و در حين انتهاى مرجل « 9 » به خندق « 10 » از ملاحظهء چنان بحرى « 11 » عميق ، كشتى انديشهء غازيان ظفرنشان در چار موجهء حيرت افتاد كه آيا عبور از آن بحر بيكران با وجود بارش « 12 » ابر تفنگ و سحاب كمان به چه عنوان ميسّر خواهد شد ؟
بعد از انديشهء بىپايان و تفكر بيكران ، آرا « 13 » بر آن قرار گرفت كه به ريختن چوب و خاك و انباشتن آن مغاك عبور نمايند ، به نيروى اقبال بى زوال ، چنانچه خامهء بديههرسان به شرح آن ناطق است .
نظم « 14 »
تحير الوهم من اقبال صاحبنا « 15 » * فازوا « 16 » به آمالهم من فيضه « 17 » النّاس « 18 »
و القى « 19 » فى الغيفاء « 20 » خضر « 21 » برحمته « 22 » * و فى لجّة البحر اليأس الياس « 23 »
هامش
( 1 ) . م : نسبة .
( 2 ) . ده : بگشود .
( 3 ) . اساس ، مر : اعادى دين .
( 4 ) . مج : درو .
( 5 ) . ل : افشانى .
( 6 ) . م ، مر ، ل : و به آن . د ، ده : - « و به آتش » .
( 7 ) . م : حسرت .
( 8 ) . مج : چو آن فتح الفضا .
( 9 ) . مر : موجل . ل : مراحل .
( 10 ) . مج : + افتاد .
( 11 ) . مج : بحر .
( 12 ) . م ، مج ، ل ، د ، ده : + رگ .
( 13 ) . مج : - « آرا » .
( 14 ) . اساس : - « نظم » . م : عربيه . مج : شعر . د : بيت .
( 15 ) . مج : صاحبا . ل : صباحنا .
( 16 ) . ل : فازد . ده : فازه .
( 17 ) . مج : فصيه . مر : قضيه . ل : قبضه . د : فيض .
( 18 ) . ل : ناس .
( 19 ) . اصل ، د ، ده ، ل ، م ، مج : الفى .
( 20 ) . مج : الغيضاء .
( 21 ) . م ، مج : حضر .
( 22 ) . م : رحمته . مج : به رحمقه .
( 23 ) . ل : - « الياس » .