جواب دوّم : معناى آيه اين است كه : كتاب را تبيين نموده و صفات پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله را كتمان نكنند و قبلا نام مبارك آن حضرت آمده است و ضمير
« لا تَكْتُمُونَهُ »
به آن حضرت برمىگردد اگر كسى بگويد : تبيين محتواى كتاب خود متضمن عدم كتمان صفات پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نيز مىشود چرا كه در تورات و انجيل توصيف آن حضرت آمده است . جواب اين است كه : در اين صورت لا يكتمونه تأكيد لتبيّننه است .
رَبَّنا إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ
« 1 » سؤال 129 : در اينجا مىفرمايد : هركس را كه به آتش ببرى او را خوار كردى و در جاى ديگرى مىفرمايد :
يَوْمَ لا يُخْزِي اللَّهُ النَّبِيَّ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ
« 2 » لازمه اين دو قول آن است كه مؤمنان به آتش جهنم نروند چنان كه معتزله و خوارج مىگويند ، آيا صحيح است ؟
جواب : خزى به دو معناى ذلت و اهانت آمده است . ولى خزى در آيهاى كه مىفرمايد « روز قيامت خداوند پيامبر و مؤمنان را دچار خزى نمىكند » از خزايه به معناى رسوايى و نكال است و چنين نيست كه هركس كه به جهنم برود رسوا شده و به نكال گرفتار شود .
جواب دوّم : مراد از آيه نخست ادخال به معناى خلود و جاودانگى است نه ادخال به معنايى كه آيه
وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها
« 3 » بر آن دلالت مىكند و نه ادخال به معناى تطهير بوسيلهء آتش مطابق گناهانى كه برخى از مؤمنان انجام دادهاند .
جواب سوّم : برخى گفتهاند : يوم لا يخزى اللّه النبى . . . كلام ابتدايى است و عطف بر ما قبل نمىباشد .
هامش
( 1 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 192 : پروردگار ما همانا هر كه را تو در آتش وارد كنى پس او را خوار نمودهاى
( 2 ) . سورهء تحريم ، آيهء 8 : روزى كه خداوند پيامبر و كسانى كه با او هستند را خوار نمىكند .
( 3 ) . سورهء مريم ، آيهء 71 : و نيست از شما مگر در آن وارد مىشود .