هم ذكر فرموده با اينكه معناى هر دو يكى است براى اين است كه عادت عرب اين است كه كلام خود را به اشكال گوناگون بياورد و لذا خداوند در يك جا مىفرمايد :
لَوْ لا نُزِّلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ
« 1 » و جاى ديگر مىفرمايد :
لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ
« 2 »
مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ
« 3 » سؤال 91 : چگونه در اينجا مىفرمايد : برخى از قرآن آيات محكمات هستند ولى در جاى ديگر مىفرمايد :
كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ
« 4 » كه معناى آن محكم بودن همه آيات قرآن است نه برخى از آن ؟
جواب : برخى گفتهاند : مراد از محكمات ناسخات و مراد از متشابهات منسوخات است و برخى گفتهاند . محكمات عبارت از عقليّات و متشابهات عبارت از شرعيّات مىباشند . برخى گفتهاند : محكمات عبارتند از آنچه كه معناى آنها روشن و واضح است و متشابهات عبارتند از آنچه كه در معناى آنها پيچيدگى و دقت وجود دارد . و اما منظور از كتاب احكمت آياته آن است كه همه قرآن صحيح و غير قابل تغيير و مصون از اشتباه و نقص است .
پس بين اين دو آيه منافاتى وجود ندارد . ( چون محكمات در اينجا به معناى عقليات يا ناسخات و يا واضحات است كه شامل بخشى از قرآن مىشود ولى در آنجا به معناى غير قابل تغيير و محفوظ از خلل و زلل است كه شامل همهء قرآن مجيد مىگردد )
هامش
( 1 ) . سورهء انعام ، آيهء 37 .
( 2 ) . سورهء يونس ، آيهء 20 .
( 3 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 7 : پارهاى از آن آيات محكمات است كه آنها اصل قرآنند .
( 4 ) . سورهء هود ، آيهء 1 : قرآن كتابى است كه آيات آن محكم است .