سورهء آل عمران
نَزَّلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ وَ أَنْزَلَ التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ
« 1 » سؤال 90 : چرا قرآن را با نزّل و تورات و انجيل را با انزل همراه آورده است ؟
جواب : زمخشرى و ديگران گفتهاند : چون قرآن تدريجا نازل شد ولى تورات و انجيل يكدفعه ولى اشكال اين سخن اين است كه دربارهء قرآن هم انزل آمده است كه مىفرمايد :
وَ أَنْزَلَ الْفُرْقانَ
« 2 » و خود زمخشرى گفته است :
منظور از كتاب در اوّل آيه جنس كتب آسمانى است نه فقط سه كتاب آسمانى ( تورات و انجيل و قرآن ) و يا مراد زبور و يا قرآن است و تكرار قرآن به جهت تعظيم آن است .
اين قول نيز اشكال دارد . چون خداوند مىفرمايد :
هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ
« 3 » و باز مىفرمايد :
وَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ
« 4 » و باز مىفرمايد :
وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ لا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً واحِدَةً
« 5 » جواب صحيح آن است كه تشديد در نزل و همزه در أنزل هر دو براى تعديه هستند چون نزل بهخودىخود فعل لازم است . و اينكه هر دو را با
هامش
( 1 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 3 : فروفرستاد بر تو قرآن را به راستى و درستى و فروفرستاد تورات و انجيل را .
( 2 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 3 : و فروفرستاد فرقان را ( جداكننده حق از باطل )
( 3 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 7 : اوست آنكه فرستاد بر تو قرآن را كه پارهاى از آن آيات محكمات است .
( 4 ) . سورهء بقره ، آيهء 4 : و كسانى كه ايمان مىآورند به آنچه بر تو نازل شده و آنچه قبل از تو نازل شده است .
( 5 ) . سورهء فرقان : آيهء 32 .