يعنى شما در سينههاى آنان ترسناكتر از خداوند جلوه مىكنيد . ابن عباس چنين تفسير كرده است . مثل اينكه مىگوييم : « زيد اشد ضربا فى الدار من عمرو » يعنى زيد بيشتر از عمرو مورد ضرب در منزل قرار گرفته است .
إِنِّي أَخافُ اللَّهَ
« 1 » سؤال 990 : ابليس از خدا نمىترسد چون اگر مىترسيد با او مخالفت نمىكرد و بندگان او را گمراه نمىنمود ، پس چرا مىگويد : من از خدا مىترسم ؟
جواب : در سورهء انفال گذشت كه : خوف به معناى علم هم آمده است .
پس من مىترسم از خدا يعنى من علم به وجود خدا دارم . و يا اينكه چون فرشتگان را به صورتى ديد كه هرگز نديده بود حقيقتا از رستاخيز و قيامت كه آخرين مهلت او بود ترسيد . و يا اينكه از شيطان كه فاسقترين فاسقان و كافرترين كافران است تعجّبى نيست كه دروغ بگويد .
وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ
« 2 » سؤال 991 : چرا دو كلمه « نفس » و « غد » به صورت نكره آورده شدهاند و فائده آن چيست ؟
جواب : نكره آوردن نفس به خاطر اين است كه هركس كه به ذخيره قيامت خود مىنگرد مستقل است پس گويا فرموده است : هركس به تنهايى به اين مورد توجه كند و كجاست آن فرد كه بنگرد ؟ و اما نكره آوردن غد به خاطر عظمت و ابهام امر قيامت است . پس گويا فرموده است : براى فردايى كه بواسطهء عظمت ناشناخته است بايستى هر كسى بنگرد كه چه فرستاده است
هامش
( 1 ) . سورهء حشر ، آيهء 16 : بدرستى كه من از خدا مىترسم .
( 2 ) . سورهء حشر ، آيهء 18 : و هركس به آنچه كه براى فردا فرستاده مىنگرد .