سؤال 940 : چگونه مىفرمايد : ما در ميان قريههاى قوم لوط يك نشانهاى مىگذاريم درحالىكه قريههاى قوم لوط باقى نماندهاند تا علامتى داشته باشند ؟
جواب : ضمير در فيها به آن منطقه و سرزمين برمىگردد نه به شهرهاى قوم لوط .
جواب دوّم : ضمير به قريههاى قوم لوط برمىگردد ولى فى به معناى من است چنان كه مىفرمايد :
« وَ يَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً »
و يا مىفرمايد :
« وَ ارْزُقُوهُمْ فِيها »
و اين وجه را آنچه كه در سورهء عنكبوت صراحتا آمده است تأييد مىكند كه مىفرمايد :
« وَ لَقَدْ تَرَكْنا مِنْها آيَةً بَيِّنَةً لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ »
و امّا برخى گفتهاند كه منظور از آية منازل خراب و ويرانشدهء آنان است و برخى گفتهاند : مراد سنگهايى است كه خداوند آنها را سنگباران كرده و نگه داشته و افرادى از امت مسلمان در صدر اسلام هم آن سنگهاى آسمانى را ديدهاند .
و برخى گفتهاند : مراد آب سياهى است كه از زمين خارج مىشود .
وَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ
« 1 » سؤال 941 : چگونه خداوند مىفرمايد از هر چيز ما يك زوج آفريديم درحالىكه عرش و كرسى و قلم و لوح واحد و تك آفريده شدهاند ؟
جواب : برخى گفتهاند : منظور حيوانات است كه نر و مادّه دارند .
و برخى ديگر گفتهاند : منظور چيزهاى قابل رؤيت مثل شب و روز و تابستان و زمستان و نور و ظلمت و خير و شرّ حيات و مرگ و دريا و خشكى و آسمان و زمين و خورشيد و ماه و امثال اينها مىباشد كه زوج هستند .
فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ
« 2 »
هامش
( 1 ) . سورهء ذاريات ، آيهء 49 : و از هر چيزى دو زوج آفريديم .
( 2 ) . سورهء ذاريات ، آيهء 55 : پس به سوى خدا بگريزيد .