آغاز سورهء احزاب ( سؤال ) گذشت .
سورهء فتح
إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ وَ يُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ يَهْدِيَكَ صِراطاً مُسْتَقِيماً
« 1 » سؤال 915 : چگونه خداوند فتح مكّه را موجب آمرزش قرار داده است ؟
جواب : خداوند فتح مكه را موجب آمرزش قرار نداده بلكه سبب اجتماع امور چهارگانهاى قرار داد كه وعده به آن حضرت داده بود و آنها عبارت بودند از مغفرت و اتمام نعمت و هدايت به صراط مستقيم و نصرت پايدار . و قبل از فتح اتمام نعمت و نصرت پايدار حاصل نشده بود و ممكن است كه فتح مكّه موجب مغفرت از آن جهت كه جهاد با دشمن است باشد .
سؤال 916 : اگر مراد از ذنب متأخر گناهى است كه پس از اين خطاب صورت مىگيرد چگونه گناه معدوم آمرزيده مىشود ؟
جواب : منظور از ذنب متقدم جريان ماريه قبطيه و مراد از ذنب متأخر جريان زن زيد است .
برخى گفتهاند : منظور از گناه متقدم گناه قبلى و منظور از گناه متأخر گناه آينده است به شرط آنكه انجام شود كه وعدهء آمرزش به آن داده شده است .
يا اينكه اين جمله بر طريق مبالغه است مثل : فلان يضرب من يلقاه و من لا يلقاه .
يعنى هركس را مىزند . همينطور معناى اين آيه اين است كه : خداوند تمام گناهان تو را مىآمرزد . پس نتيجه آنكه منظور از گناه متأخر گناه مقدم بر نزول آيه است گرچه نسبت به گناه قبلى متأخر محسوب شود و يا گناه
هامش
( 1 ) . سورهء فتح ، آيهء 1 و 2 : براستى ما تو را آشكارا پيروز خواهيم كرد تا گناه گذشته تو و آنچه را كه بعدا پيش آيد ببخشد و نعمتش را بر تو تمام كند و راه راست را به تو نشان دهد .