به جوش آورد چرا كه ذكر دبر نوعى تعريض و كنايه است . پس مثل
« يُوَلُّونَ الدُّبُرَ »
مىشود .
لَعَلِّي أَبْلُغُ الْأَسْبابَ أَسْبابَ السَّماواتِ
« 1 » سؤال 873 : چرا كه كلما اسباب تكرار شد اكتفا به « ابلغ اسباب السموات و الارض » نگرديد ؟ چون اسباب به معناى ابواب و طرق است .
جواب : وقتى كه اوّل چيزى به صورت مبهم و سپس به صورت واضح ذكر شود نوعى تعظيم و بزرگداشت محسوب مىگردد . پس وقتى كه خواست عظمت و اهميت آرزوى خود را در رابطه با اسباب آسمانها و زمين برساند ابتدا آن را به صورت مبهم و سپس به صورت واضح ذكر نموده است .
مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها
« 2 » سؤال 874 : معلوم است كه سيّئه مانند سيّئه است ، پس معناى
« فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها »
چيست ؟
جواب : معنا اين است كه كيفر بدى داراى حساب و اندازه است و از مقدار استحقاق بيشتر نمىشود ولى پاداش عمل صالح بدون حساب و اندازه است چنان كه در ادامهء آيه آمده است .
سؤال 875 : آيا اين آيه كه پاداش عمل را داراى اندازه معنى مىداند با آيه
« مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها »
منافات ندارد ؟
جواب : اين مقدار تعيينشده حد اقل است يعنى كمتر از اين نيست ولى پاداش زائد بر آن را منع نمىكند چنان كه مىفرمايد :
« لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنى وَ زِيادَةٌ »
هامش
( 1 ) . سورهء غافر ، آيهء 36 - 37 : تا به پلهها برسم . پلههاى آسمانها .
( 2 ) . سورهء غافر ، آيهء 40 : هر كه عمل زشتى بنمايد جز مانند آن كيفر داده نمىشود .