سمت شام مىروم . برخى گفتهاند : يعنى : من به سوى طاعت و رضاى پروردگارم مىروم . برخى گفتهاند : يعنى به سمت زمين خدايم حركت مىكنم و اضافهء زمين به خداوند به جهت تشريف و تفضيل است چرا كه آن سرزمين مقدس و مبارك براى جهانيان است . چنان كه خداوند مىفرمايد :
وَ أَنَّ الْمَساجِدَ لِلَّهِ
و باز مىفرمايد :
وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً
سؤال 836 : معناى سيهدين چيست با اينكه آن حضرت هدايت يافته بود ؟
جواب : برخى جواب دادهاند كه : يعنى : خداوند مرا بر هدايت ثابت قدم داشته و هدايتم را بيشتر خواهد كرد .
و برخى گفتهاند : يعنى خداوند مرا به سوى بهشت هدايت خواهد كرد .
برخى گفتهاند : يعنى خداوند مرا به سمت درستى در همه حالاتم هدايت خواهد كرد مثل فرمايش حضرت موسى عليه السّلام كه مىفرمايد :
كَلَّا إِنَّ مَعِي رَبِّي سَيَهْدِينِ
.
إِنِّي أَرى فِي الْمَنامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ ما ذا تَرى
« 1 » سؤال 837 : حضرت ابراهيم عليه السّلام مأمور به ذبح فرزند خود بود چرا كه معناى انى ارى فى المنام انى اذبحك امر به ذبح فرزند بوده كه در خواب متوجه آن حضرت شده است ، و طبق قول قتاده رؤياى انبياء عليه السّلام حق است و اگر چيزى را در خواب مىديدند حتما در بيدارى آن را انجام مىدادند . و دليل اينكه خواب آن حضرت وحى به امر به ذبح فرزند بوده است جمله
« يا أَبَتِ افْعَلْ ما تُؤْمَرُ »
است . پس چگونه حضرت ابراهيم عليه السّلام با فرزندش در اين مورد مشورت نموده است ؟
جواب : آن حضرت در مورد ذبح با وى مشورت نكرده تا به نظر او عمل كند بلكه مىخواست فرزندش بداند كه چه امتحان بزرگى در پيش دارد
هامش
( 1 ) . سورهء صافات ، آيهء 102 : همانا در خواب ديدم كه تو را قربانى مىكنم .