هزار درهم است بخاطر دزدى بايد قطع شود و يا مردى كه زن دارد بواسطه يكمرتبه لواط بايد رجم و سنگسار گردد و يا روزهء دو ماه پشت سر هم بخاطر ابطال يك روز ماه مبارك رمضان بواسطه آميزش با همسر واجب مىشود و يا در حج و عمره مال و جان آدميان به خطر مىافتد و همه اينها حرج در دين مىباشند ؟
جواب : مراد از دين در اينجا كلمه توحيد است چرا كه شرك 70 ساله را مىپوشاند و تأثير بر ايمان و اخلاص هر چند پس از 70 سال شرك ورزيدن مىگذرد و اثبات آن متوقف بر بودن در خانه خدا و يا زمان و يا مكان معينى نيست . برخى گفتهاند : مراد از دين هر چيزى است كه انسان را از گناه و معصيت بازمىدارد و راه نجاتى از آنها چون توبه يا كفاره يا رخصت قرار داده شده است .
برخى گفتهاند : مراد از دين گشودن در توبه به روى گنهكاران و رخصت براى معذوران و كفّاره و ارش و ديه مىباشد .
برخى گفتهاند : حرجى است كه در مورد بنى اسرائيل و سختگيريهاى شديد اعمال مىشده و در دين اسلام مرتفع گرديده است .
مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْراهِيمَ
« 1 » سؤال 660 : چگونه ابراهيم عليه السّلام پدر امّت ناميده شده درحالىكه پدر همهء امت نبوده است ؟
جواب : آن حضرت پدر نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله بوده و آن حضرت نيز پدر امت اسلامى بوده است ، چرا كه امت به منزلهء فرزندان آن حضرت از لحاظ عاطفه و شفقت مىباشند . اين جواب در صورتى است كه خطاب متوجه هر مسلمين باشد ولى اگر متوجه عرب باشد روشن است كه ابراهيم عليه السّلام پدر
هامش
( 1 ) . سورهء حجّ ، آيهء 78 : كيش پدرتان ابراهيم است .