شفاعت خواهد كرد .
أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا
« 1 » سؤال 651 : به آنان اجازهء قتال و جنگ داده شده است ولى به واسطه ذكر
« يُقاتَلُونَ »
در آيه و همچنين قرينه حاليه « قتال » حذف شده است . چون كفار مكه مؤمنان را با انواع آزارها اذيت مىنموديد و مؤمنان از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اجازه جنگ مىخواستند ولى آن حضرت مىفرمود : به من اجازه داده نشده است كه با آنان بجنگيم . تا اينكه حضرت به مدينه هجرت فرمود و اين آيه نازل شد و اين نخستين آيهاى است كه در مورد اذن جنگ نازل شده است . پس 70 آيه قبل را كه نهى از قتال مىكردند نسخ نمود . پس آنچه را كه مورد انتظار آنان بود اجازه داد . ابن عباس چنين تفسير نموده است . اگر كسى بگويد :
چگونه خداوند مىفرمايد :
أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ
با آنكه مؤمنان قبل از آن جنگ نمىكردند ؟
جواب : يعنى كسانى كه مىخواهند جنگ كنند مأذون در جنگ هستند و لذا مجازا آنها را مقاتل و جنگنده ناميده است . البته برخى يقاتلون « 2 » به فتح تاء قرائت كردهاند كه در اين صورت اشكالى بر آن وارد نيست .
الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّا أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ
« 3 » سؤال 652 : چگونه استثناء در اين آيه شريفه مىتواند صحيح باشد ؟
جواب : اين استثناء منقطع است و معناى آن چنين است : « لكن اخرجوا
هامش
( 1 ) . سورهء حجّ ، آيهء 39 : به كسانى كه به جنگ بر سرشان تاخت آوردند و مورد ستم واقع شدند رخصت داده شد .
( 2 ) . كسانى كه با آنها جنگ شده است .
( 3 ) . سورهء حجّ ، آيهء 40 : آنهايى كه به ناحق از ديارشان رانده شدهاند جز آنكه مىگفتند پروردگار ما خداى يكتاست .