وَ إِنْ أَدْرِي أَ قَرِيبٌ أَمْ بَعِيدٌ ما تُوعَدُونَ
« 1 » سؤال 645 : با اينكه خبر داد كه قيامت نزديك است و فرمود :
أَتى أَمْرُ اللَّهِ
« 2 » و باز فرمود :
اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ
« 3 » و امثال اين خبرها ، چگونه در اين آيه مىفرمايد :
نمىدانم كه آنچه كه به آن تهديد شديد نزديك است يا دور ؟
جواب : معناى اين آيه اين است كه نمىدانم آن عذابى كه به آن وعيد و تهديد شديد آيا در دنيا بر شما نازل مىشود يا در قيامت ؟ پس مراد از آن قيامت نيست بلكه عذاب است . بر اين پاسخ ايرادى وارد مىشود و آن اينكه در هر صورت نزديك است چون اگر قبل از قيامت باشد كه نزديك بودن آن روشن است اگر بعد از قيامت باشد نيز بواسطه سرعت زمان حساب مثل متصل به دنياست پس گرچه دور است ولى نزديك محسوب مىشود .
قالَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّ
« 4 » سؤال 646 : اگر مؤمنان عقيده دارند كه خداوند جز به حق حكم نمىكند پس چه فائدهاى در اين امر و اخبار وجود دارد ؟
جواب : مراد به حق در اينجا در مقابل باطل نيست بلكه منظور وعدهاى است كه خداوند مبنى بر يارى مؤمنان و خوارى كافران به حضرت داده است و وعدهء الهى بىترديد حق است ، پس گويا فرموده است : در انجام وعده خويش تعجيل كن چنان كه مىفرمايد :
رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنا وَ بَيْنَ قَوْمِنا بِالْحَقِّ وَ أَنْتَ خَيْرُ الْفاتِحِينَ
« 5 »
هامش
( 1 ) . سورهء انبياء ، آيهء 109 : و من نمىدانم آنچه شما را وعده كردهاند نزديك است يا دور .
( 2 ) . سورهء نحل ، آيهء 1 : امر خدا رسيد .
( 3 ) . سورهء قمر ، آيهء 1 : قيامت نزديك شد .
( 4 ) . سورهء انبياء ، آيهء 112 : گفت : پروردگارا ، به حق حكم نما .
( 5 ) . سورهء اعراف ، آيهء 89 : پروردگارا بين ما و قوم ما را به حق بگشا و تو بهترين گشايندگانى .