معناى اين آيه چيست ؟
جواب : معناى آيه اين است كه : بر اهل قريهاى كه تصميم بر هلاكت آنها داريم واجب است كه از كفر بسوى ايمان بازگشت ننمايند . يا اينكه بعد از هلاكت به دنيا برنگردند پس حرام در اينجا به معناى واجب است ابن عباس اين چنين معنى نموده و قول شاعر نيز مؤيّد اين گفتار است كه مىگويد :
فان حرا ما لا ارى الدهر باكيا * على شجرة الا بكيت على عمرو
« 1 » و برخى گفتهاند : حرام به همان معناى خود مىباشد و لا در اينجا زائده است . پس معناى همان است كه قبلا ذكر گرديد ( يعنى حرام است كه « به ايمان يا به دنيا » برگردند ) و حرمت به معناى ممنوعيت است .
چنان كه مىفرمايد :
وَ حَرَّمْنا عَلَيْهِ الْمَراضِعَ مِنْ قَبْلُ
« 2 » و باز مىفرمايد :
إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَهُما عَلَى الْكافِرِينَ
« 3 »
إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى أُولئِكَ عَنْها مُبْعَدُونَ
« 4 » سؤال 643 : چگونه در جاى ديگر مىفرمايد :
وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها
« 5 » درحالىكه وارد بر يك چيز نزديك به آن است نه دور ؟
جواب : يعنى از درد و عذاب آن دورند با آنكه وارد آن مىباشند . يا اينكه يعنى پس از ورود در جهنم بواسطه نجات الهى از آن دور مىشوند .
پس بين دو آيه منافاتى وجود ندارد .
هامش
( 1 ) . واجب است كه چشم روزگار را بر درختى گريان نبينم مگر آنكه بر عمرو گريه كند .
( 2 ) . سورهء قصص ، آيهء 12 : و حرام كرده بوديم بر او پستان همه رايگان را از قبل .
( 3 ) . سورهء اعراف ، آيهء 50 : و همانا خداوند آن دو را بر كافران حرام كرده است .
( 4 ) . سورهء انبياء ، آيهء 101 : كسانى كه پيش از اين مقرر كردهايم كه به آنها نيكوئى كنيم از جهنم بركنارند .
( 5 ) . سورهء مريم ، آيهء 71 : و هيچيك از شما نيست مگر آنكه وارد جهنم شود .