برخاسته از آب آفريد و جنّ را از آتشى برخاسته از آب و آدم را از خاكى برخاسته از آب خلق كرده است .
خُلِقَ الْإِنْسانُ مِنْ عَجَلٍ . . .
فَلا تَسْتَعْجِلُونِ
« 1 » سؤال 636 : اگر انسانها از عجل آفريده شدهاند ، فرمان عدم استعجال به آنها تكليف به مال يطاق نيست ؟
جواب : اين آفرينش مانند قرار دادن شهوت در انسان است و در عين حال فرمان داده است كه شهوت بر آدمى غلبه ننمايد ، زيرا به وى قدرتى داده است كه مىتواند شهوت و عجله را كنترل نمايد .
وَ لا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعاءَ إِذا ما يُنْذَرُونَ
« 2 » سؤال 637 : افراد ناشنوا نمىتوانند چيزى بشنوند خواه بشارت و خواه انذار پس چرا فرموده است انذار را نمىتوانند بشنوند ؟
جواب : لام در الصم اشاره به انذارشدگانى است كه قبلا ترسانده شدهاند و خداوند قبلا نام آنها را برده و فرموده :
قُلْ إِنَّما أُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِ
« 3 » پس امام در اينجا لام عهد است نه جنس .
بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هذا
« 4 » سؤال 638 : چگونه ابراهيم عليه السّلام با اينكه خود بتها را شكسته بود شكستن بتها را بر گردن بت بزرگ انداخت ؟
جواب : بر سبيل استهزاء و كوبيدن آنان چنين سخنى را بر زبان آورد نه اينكه جدّى گفته باشد .
هامش
( 1 ) . سورهء انبياء ، آيهء 37 : انسان شتابكار آفريده شده است . . . پس شتاب مىكنيد .
( 2 ) . سورهء انبياء ، آيهء 45 : و كران را چون بيم دهند ، نمىشنوند .
( 3 ) . سورهء انبياء ، آيهء 45 : بگو : من شما را به وحى بيم مىدهم .
( 4 ) . سورهء انبياء ، آيهء 63 : بلكه بزرگترين آنها اين كار را كرده است .